Ngày 30/6, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh, giáng đòn mạnh vào chính sách trấn áp nhập cư bất hợp pháp của ông. Phán quyết với tỷ lệ 6-3 bảo vệ quan điểm đã tồn tại từ năm 1868: mọi người sinh ra trên đất Mỹ đều mặc nhiên là công dân.
Phán quyết bảo vệ quyền công dân theo nơi sinh
Chánh án John Roberts khẳng định: "Những người soạn thảo Tu chính án thứ 14 đã mở rộng lời hứa về quyền công dân cho mọi người sinh ra trên mảnh đất này, và chúng ta giữ lời hứa đó hôm nay". Đa số thẩm phán đã phủ quyết sắc lệnh của Tổng thống Trump vốn dự định tước quyền công dân của trẻ em sinh tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư bất hợp pháp hoặc dùng thị thực tạm thời. Sắc lệnh này vốn đã bị các tòa án cấp dưới ngăn chặn từ trước do trái với Tu chính án thứ 14 và tiền lệ pháp lý từ năm 1898.
Lập luận của chính quyền Trump
Chính quyền Mỹ lập luận rằng Tu chính án thứ 14 bị hiểu sai hơn một thế kỷ qua, đồng thời bày tỏ quan điểm rằng điều khoản này ban đầu nhằm bảo đảm quyền lợi cho con cái của các cựu nô lệ, thay vì áp dụng cho những trường hợp người nhập cư chưa có tư cách pháp nhân. Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh việc hạn chế quyền công dân là cần thiết để ngăn chặn tình trạng "du lịch sinh con".
Lần thứ ba Tòa án Tối cao ngăn chặn sáng kiến của Trump
Đây là lần thứ ba trong năm nay Tòa án Tối cao ngăn chặn các sáng kiến của Tổng thống Trump, sau khi bác bỏ chương trình thuế quan toàn cầu vào tháng 2 và ngăn cản việc sa thải thành viên hội đồng thống đốc Cục Dự trữ Liên bang vào thứ Hai vừa qua. Mỹ là một trong khoảng 30 quốc gia áp dụng quyền công dân theo nơi sinh. Trong hơn 150 năm qua, hiến pháp Mỹ quy định bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều mặc định được cấp quốc tịch nước này.
Tu chính án thứ 14 và quyền công dân
Tu chính án thứ 14 bảo đảm quyền quốc tịch theo nơi sinh trên phạm vi lãnh thổ Mỹ: "Tất cả cá nhân sinh ra hoặc nhập tịch tại Mỹ, và chịu sự quản lý của nước này, đều là công dân của Mỹ và của tiểu bang nơi họ sinh sống". Phán quyết này cho thấy cuộc chiến pháp lý giữa hành pháp và tư pháp quanh vấn đề nhập cư vẫn chưa có hồi kết.
