Trong lúc chờ thi hành án tử hình, nhiều phạm nhân đã bất ngờ gửi đơn tự thú hoặc tố giác thêm những hành vi phạm tội chưa từng bị phát hiện. Những lá đơn này buộc cơ quan tố tụng phải xác minh, điều tra và trong một số trường hợp đã phát hiện thêm các vụ án đặc biệt nghiêm trọng.
Tử tù tự thú vụ giết người, hiếp dâm
Theo hồ sơ vụ án, ngày 23/11/2008, Lò Văn Phóng (SN 1992) rời quê nhà đến bến xe Mỹ Đình (Hà Nội) tìm việc làm. Tại đây, Phóng quen một người tên Hiệp (chưa xác định lai lịch) và được rủ vào Bình Dương xin việc. Sau nhiều ngày không tìm được việc, Hiệp rủ Phóng đi trộm cắp tài sản.
Ngày 13/12/2008, cả hai đến xã Tân Bình, huyện Bắc Tân Uyên (nay thuộc tỉnh Bình Dương), phát hiện một căn nhà giữa rừng cao su có nhiều tài sản. Rạng sáng 14/12/2008, chúng thấy chị Nguyễn Thị Ngoãn đi cạo mủ cao su một mình, đeo bông vàng nên bám theo. Phóng giả vờ hỏi đường rồi đạp ngã xe, vật nạn nhân xuống đất. Hiệp chạy tới cùng Phóng bóp cổ chị Ngoãn bất tỉnh, kéo vào rừng cao su thực hiện hành vi hiếp dâm.
Lo sợ bị phát hiện, chúng đưa nạn nhân đến nghĩa địa gần đó. Khi chị Ngoãn tỉnh lại và kêu cứu, cả hai đã móc mắt, dùng cây đánh vào người và lấy bia mộ bằng bê tông đập vào đầu khiến nạn nhân tử vong. Sau đó, chúng phi tang thi thể xuống hố sâu và chiếm đoạt đôi bông tai cùng bộ vòng vàng trị giá khoảng 5 triệu đồng.
Sau vụ án, Phóng về Sơn La tiếp tục phạm tội giết người. Ngày 30/5/2012, TAND tỉnh Sơn La tuyên phạt Lò Văn Phóng tử hình về tội Giết người. Trong thời gian chờ thi hành án, ngày 3/12/2012, Phóng bất ngờ làm đơn thú nhận hành vi phạm tội tại Bình Dương.
Đầu năm 2016, TAND Cấp cao tại TPHCM xét xử phúc thẩm, tuyên Phóng 18 năm tù về tội Giết người, 3 năm tù về tội Cướp tài sản và 2 năm tù về tội Hiếp dâm. Do thời điểm gây án Phóng mới hơn 16 tuổi, mức án cao nhất là 18 năm tù. Tuy nhiên, tổng hợp với bản án tử hình trước đó, hình phạt chung vẫn là tử hình.
Khai nhận thêm vụ mua bán gần 100kg heroin
Tương tự, tử tù Phan Hữu Hiệu cũng khai nhận thêm hành vi phạm tội trong thời gian chờ thi hành án. Tháng 10/2019, TAND TPHCM tuyên phạt Hiệu, Bùi Đình Trung, Nguyễn Thanh Nam cùng nhiều đồng phạm tử hình về tội Mua bán trái phép chất ma túy. Ngày 21/5/2020, TAND Cấp cao tại TPHCM bác kháng cáo, giữ nguyên bản án.
Sau khi bản án có hiệu lực, từ tháng 8/2020 đến tháng 6/2022, Hiệu liên tục gửi đơn đến Cơ quan CSĐT Bộ Công an, khai nhận thêm hành vi phạm tội của mình và đồng phạm. Theo Hiệu, bản án trước mới xem xét 5 lần mua bán ma túy, trong khi nhóm thực hiện tổng cộng 6 vụ. Vai trò của Trung và Nam trong một số giao dịch chưa được xử lý đầy đủ.
Từ nội dung tố giác, Cơ quan CSĐT Bộ Công an xác định từ tháng 5 đến tháng 6/2018, tại Đà Nẵng và TPHCM, Hiệu, Trung và Nam đã mua bán trái phép 277 bánh heroin, tương đương hơn 96,6kg heroin. Hiệu bị xác định chủ mưu, cầm đầu; Trung giúp sức trong việc mua bán toàn bộ 277 bánh; Nam giúp sức mua bán 90 bánh.
Tử tù tố giác thêm đồng phạm trong đường dây ma túy
Một trường hợp khác là tử tù Nguyễn Thanh Trà. Ngày 29/4/2021, lực lượng chức năng kiểm tra ô tô trước chung cư tại TP Thủ Đức, phát hiện Đỗ Hồng Phong (53 tuổi) và Nguyễn Thanh Trà (33 tuổi, cùng quê Quảng Ngãi) vận chuyển các thùng sơn có dấu hiệu nghi vấn. Bên trong có gần 18kg ma túy các loại. Khám xét nơi ở của Phong, thu giữ thêm khoảng 20kg ma túy.
Tháng 8/2022, TAND TPHCM tuyên phạt Phong và Trà tử hình về tội Mua bán trái phép chất ma túy. Cấp phúc thẩm bác kháng cáo. Ngày 27/2/2023, trong thời gian chờ thi hành án, Trà gửi đơn tố giác Lê Hân Vi là người chủ mưu, cầm đầu đường dây. Cơ quan điều tra xác định nội dung tố giác có căn cứ, khởi tố vụ án và truy nã Vi.
Mở rộng điều tra, ngày 4/10/2024, Trà tiếp tục bị khởi tố về tội Vận chuyển trái phép chất ma túy cùng với Vi. Kết quả điều tra xác định cuối năm 2020, Vi được một người tên Ki Lắk (chưa rõ lai lịch) thuê vào TPHCM vận chuyển ma túy. Vi rủ Phong tham gia, thuê nhà tại TP Thủ Đức làm nơi cất giấu và thuê Trà làm tài xế. Tháng 4/2021, Vi cùng Trà nhận hai thùng xoài chứa khoảng 100kg ma túy các loại tại Khu đô thị Sala. Ngày 28/4/2021, khi vận chuyển 20 bánh ma túy đi giao, Phong và Trà bị bắt quả tang.
Tháng 5/2025, TAND TPHCM tuyên phạt Lê Hân Vi tử hình và phạt bổ sung 50 triệu đồng. Nguyễn Thanh Trà bị tuyên phạt tù chung thân trong vụ án này, nhưng tổng hợp với bản án tử hình trước đó, hình phạt chung vẫn là tử hình.
Điểm chung của cả ba vụ án là các thông tin mới đều xuất phát từ những người đã bị tuyên án tử hình và đang chờ thi hành án. Dù động cơ thực sự là gì, các lá đơn này đều buộc cơ quan tiến hành tố tụng phải xác minh, điều tra theo quy định pháp luật.
