Các nhà nghiên cứu kêu gọi kiểm soát kích thước ô tô để cứu sống nhiều người, tiết kiệm không gian đỗ xe và giảm hàng tỷ USD chi phí năng lượng. Tổ chức Giao thông và Môi trường châu Âu (T&E) và Clean Cities đã công bố báo cáo về hiện tượng “sự phình to của ô tô” tại châu Âu.
Kích thước ô tô tăng đều đặn mỗi năm
Theo nghiên cứu, những chiếc xe mới bán ra có chiều dài trung bình tăng 1,2 cm và chiều cao tăng 0,5 cm mỗi năm. Một nghiên cứu trước đây của T&E cũng cho thấy chiều rộng và chiều cao nắp capo tăng khoảng 0,5 cm mỗi năm. Xu hướng này bắt đầu từ năm 2000 và kéo dài suốt một phần tư thế kỷ, trong khi các hộ gia đình ngày càng mua xe nhỏ hơn.
Hai kịch bản cho tương lai
Báo cáo đưa ra hai viễn cảnh: một là các nhà sản xuất tiếp tục xu hướng hiện tại với xe ngày càng lớn và SUV chiếm thị phần cao; hai là các nhà hoạch định chính sách khuyến khích “điều chỉnh kích thước xe cho phù hợp”, đưa kích thước trung bình trở lại mức giai đoạn 2010-2015.
Nguy cơ thiếu chỗ đỗ xe
Các nhà nghiên cứu ước tính nếu kích thước ô tô tiếp tục tăng, đến năm 2040 các thành phố có thể mất 8,5-14% diện tích đậu xe trên đường phố. Riêng London và Berlin dự báo mất khoảng 100.000 chỗ đậu xe mỗi thành phố. Tại các đô thị đông đúc, đây là vấn đề nghiêm trọng, theo The Guardian.
Gia tăng tai nạn và tử vong
An toàn là trọng tâm lớn. Nghiên cứu trước đây của T&E chỉ ra mối liên hệ giữa chiều cao nắp capo và hậu quả nghiêm trọng hơn cho người đi bộ, đi xe đạp. Nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, sẽ có thêm khoảng 2.570 ca tử vong ở nhóm dễ bị tổn thương từ nay đến 2040, so với kịch bản điều chỉnh kích thước xe hợp lý.
Tiêu thụ năng lượng tăng cao
Phương tiện lớn hơn thường nặng hơn và tiêu thụ nhiều năng lượng hơn, dù dùng động cơ đốt trong hay điện. T&E ước tính ô tô điện ở châu Âu sẽ cần thêm 22,5 tỷ kWh mỗi năm vào 2040, tương đương sản lượng 1.500 tuabin gió trên đất liền. Mức tiêu thụ dầu nhập khẩu cho giao thông có thể tăng thêm hơn 100 triệu thùng nếu xe động cơ đốt trong vẫn được sử dụng.
Giải pháp được đề xuất
Báo cáo kêu gọi giới hạn chiều cao nắp capo ở 85 cm, chiều rộng xe ở 192 cm; áp dụng thuế, phí gắn với kích thước; tính phí đỗ xe theo kích thước; và ưu đãi cho ô tô điện có chiều dài dưới 4,2 m.
