Kể từ ngày 1/7/2026, tất cả người điều khiển flycam (thiết bị bay không người lái) tại Việt Nam bắt buộc phải được đào tạo, cấp chứng chỉ và đăng ký hoạt động bay theo quy định mới của Bộ Quốc phòng. Đây là bước tiến quan trọng nhằm quản lý chặt chẽ sự bùng nổ của flycam trong đời sống, đặc biệt sau hàng loạt sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến an toàn hàng không.
Yêu cầu đào tạo và cấp chứng chỉ
Theo Đại tá Nguyễn Văn Trường, Cục trưởng Cục Phương tiện không người lái (Bộ Quốc phòng), người điều khiển flycam phải tham gia khóa đào tạo tối thiểu 3 tháng, đáp ứng các điều kiện về sức khỏe, đạo đức và trình độ trước khi được cấp chứng chỉ. "Người điều khiển phải được đào tạo, được cấp chứng chỉ theo quy định. Khi có chứng chỉ mới đủ điều kiện thực hiện các thủ tục đăng ký hoạt động bay", Đại tá Nguyễn Văn Trường nhấn mạnh.
Hiện nay, Trường Sĩ quan Không quân là cơ sở được giao đào tạo và cấp chứng chỉ cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu điều khiển thiết bị bay không người lái. Tuy nhiên, chứng chỉ điều khiển chỉ là một trong những điều kiện bắt buộc.
Đăng ký hoạt động bay và giám sát chặt chẽ
Các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng flycam phải thực hiện thủ tục đăng ký, đề nghị cấp phép hoạt động bay với Bộ Quốc phòng thông qua Cổng thông tin điện tử của Bộ. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét khu vực bay, thời gian bay, hành trình bay và các điều kiện bảo đảm an toàn trước khi cấp phép.
"Quá trình bay phải có sự giám sát của cơ quan công an, quân sự địa phương. Nếu hoạt động trong khu vực sân bay thì còn phải chịu sự giám sát của cơ quan quản lý điều hành bay", Đại tá Nguyễn Văn Trường cho biết. Mọi hoạt động bay đều phải được kiểm soát chặt chẽ về hành trình, thời gian và khu vực hoạt động nhằm bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động hàng không cũng như quốc phòng, an ninh.
Mã định danh cho từng thiết bị bay
Theo Thông tư 78/2026/TT-BCA của Bộ Công an, từ ngày 20/7/2026, drone, flycam trên toàn quốc (trừ phương tiện thuộc Bộ Quốc phòng) sẽ được quản lý thông qua hệ thống đăng ký phương tiện bay. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký, mỗi phương tiện sẽ được cấp một mã định danh riêng để xác định chủ sở hữu, tương tự như “biển số” của phương tiện giao thông. Chủ sở hữu có thể đăng ký trực tiếp hoặc trực tuyến, sau đó phương tiện phải gắn thiết bị quản lý hoạt động bay để phục vụ nhận diện, giám sát và truy xuất thông tin.
Sự cố nghiêm trọng thúc đẩy quản lý chặt
Chỉ trong hai ngày 6 và 7/6/2026, tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội) xảy ra ba sự cố liên quan đến drone và diều. Một thiết bị bay không người lái xuất hiện trên đường bay của chuyến bay từ Hà Nội đi Cam Ranh, buộc cơ quan chức năng phải điều chỉnh hoạt động khai thác, khiến 16 chuyến bay bị ảnh hưởng. Trước đó, đầu năm 2026, nhiều thiết bị bay không người lái xâm nhập trái phép khu vực Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã làm gián đoạn hoạt động khai thác, ảnh hưởng tới hàng nghìn hành khách và gây thiệt hại hàng tỷ đồng cho các hãng hàng không.
Xử lý vi phạm
Theo Đại tá Nguyễn Văn Trường, các hành vi vi phạm như điều khiển flycam khi chưa có chứng chỉ, không đăng ký hoạt động bay, bay sai khu vực, sai hành trình, sai thời gian được cấp phép hoặc không chấp hành yêu cầu kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng đều có thể bị xử lý theo quy định. Đặc biệt, các trường hợp hoạt động trong khu vực hạn chế bay, gần sân bay hoặc ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh sẽ bị xử lý nghiêm.
Cục trưởng Cục Phương tiện không người lái nhấn mạnh phương châm “Quản lý chặt để phát triển bền vững” sẽ là nguyên tắc xuyên suốt, vừa tạo điều kiện cho công nghệ phát triển, vừa bảo đảm an toàn, an ninh trong bối cảnh lĩnh vực này đang mở rộng rất nhanh.
