Từ ngày 19 đến 23/7, Công an tỉnh Sơn La đã huy động lực lượng triển khai đồng bộ tại các địa phương để thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu ADN quốc gia phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Chuẩn bị kỹ lưỡng trước đợt cao điểm
Trước khi triển khai, Công an tỉnh Sơn La đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo; phối hợp các sở, ngành và chính quyền cơ sở rà soát hồ sơ liệt sĩ, xác minh thân nhân theo dòng mẹ đủ điều kiện lấy mẫu. Công an các xã, phường cũng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn để người dân hiểu rõ ý nghĩa của chương trình, từ đó tích cực đăng ký tham gia.
Số liệu cụ thể về liệt sĩ và thân nhân
Qua rà soát, toàn tỉnh Sơn La hiện có 3.132 liệt sĩ, trong đó 2.363 trường hợp chưa xác định được thông tin phần mộ hoặc phần mộ không còn hài cốt. Công an Sơn La đã cập nhật dữ liệu của 2.406 thân nhân theo dòng mẹ thuộc diện lấy mẫu ADN. Trước đợt cao điểm, đã có 2.004 người đồng thuận tham gia.
Triển khai lấy mẫu tại nhiều địa bàn
Tại khu vực xã Phù Yên, rất đông thân nhân liệt sĩ ở các xã, bản đã đến tiến hành thủ tục lấy mẫu ADN. Công an tỉnh Sơn La thành lập 3 Tổ công tác gồm cán bộ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, nhân viên y tế và đơn vị chuyên môn trực tiếp thực hiện việc lấy mẫu. Các điểm thu nhận được bố trí tại 12 xã, phường trung tâm cùng một điểm bổ sung tại phường Chiềng An nhằm tạo thuận lợi cho người dân.
Các tổ công tác triển khai theo phương thức cuốn chiếu; đồng thời linh hoạt điều chỉnh lịch trình phù hợp thực tế. Đối với những thân nhân tuổi cao hoặc sức khỏe yếu, cán bộ trực tiếp đến tận nơi cư trú để thu nhận mẫu, bảo đảm không bỏ sót trường hợp đủ điều kiện.
Kết quả bước đầu và ý nghĩa nhân văn
Theo Trung tá Nguyễn Thái Hiệp, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Sơn La, từ ngày 19/7 đến chiều 21/7, đơn vị đã phối hợp Công an các xã và Công ty GeneStory tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm của 1.144 thân nhân liệt sĩ; trong đó hỗ trợ thu nhận lưu động tại nhà cho 18 thân nhân ốm đau, già yếu đi lại khó khăn. Kết quả bước đầu cho thấy sự hưởng ứng tích cực của các gia đình liệt sĩ, tạo thuận lợi để hoàn thành kế hoạch của đợt cao điểm.
Thượng tá Nguyễn Quốc Việt, Phó Giám đốc Công an tỉnh Sơn La khẳng định, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc. Công an tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ công tác thực hiện đúng quy trình, bảo đảm chất lượng từng mẫu sinh phẩm, góp phần phục vụ công tác xác định danh tính các liệt sĩ chưa biết tên.
Những câu chuyện xúc động từ thân nhân
Tại điểm thu nhận ở số 53 Tô Hiệu, từ sáng sớm đã có nhiều thân nhân liệt sĩ đến làm thủ tục. Không ít người tuổi đã ngoài 80, 90 tuổi nhưng vẫn cẩn thận mang theo những giấy tờ liên quan đến người thân đã hy sinh với mong muốn hành trình tìm kiếm sẽ có thêm cơ hội mới. Trong dịp này, các Tổ công tác của Công an tỉnh Sơn La đã thăm, tặng quà các gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng.
Cụ Lê Xuân Vũ, 91 tuổi, trú tại Tổ 2, phường Chiềng Cơi, xúc động chia sẻ: “Gia đình có hai người em hy sinh trong kháng chiến nhưng đến nay vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ. Việc được lấy mẫu ADN giúp cụ thêm hy vọng một ngày nào đó gia đình sẽ tìm được các em để đưa về quê hương sau nhiều thập kỷ mong ngóng.”
Chung niềm mong mỏi ấy, ông Tòng Văn Phênh, em trai liệt sĩ Tòng Văn Tiếng hy sinh năm 1952 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cho biết gia đình đã nhiều năm tìm kiếm nhưng chưa có kết quả. Ông tin rằng với sự hỗ trợ của khoa học và cơ sở dữ liệu ADN quốc gia, mong ước xác định được danh tính liệt sĩ sẽ sớm trở thành hiện thực.
Theo Trung úy Giàng A Sáu, Tổ trưởng Tổ 2, Tổ công tác thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, Công an tỉnh Sơn La, đơn vị được giao thực hiện gần 700 mẫu tại các khu vực: Tô Hiệu, Vân Hồ, Mộc Châu, Yên Châu và Mai Sơn. Quá trình triển khai luôn được phối hợp chặt chẽ với Công an cơ sở nhằm bảo đảm đúng quy trình; đồng thời hỗ trợ tối đa cho các gia đình trong việc hoàn thiện hồ sơ và lấy mẫu.
Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, vẫn còn rất nhiều liệt sĩ chưa xác định được danh tính và nhiều gia đình chưa biết nơi người thân yên nghỉ. Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay là thêm một cơ hội để khoa học nối lại những mất mát còn dang dở, góp phần tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc và thực hiện nguyện vọng thiêng liêng của thân nhân các gia đình liệt sĩ.
