Tuyến đường sắt qua tỉnh Quảng Trị dài 255 km, đi qua 33 xã, phường. Trên toàn tuyến có 242 điểm giao cắt đồng mức giữa đường bộ và đường sắt, trong đó có 138 đường ngang hợp pháp và gần 100 lối đi tự mở chưa được xử lý. Các lối đi tự mở đều không có rào chắn hoặc cần chắn tự động, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện.
Thực trạng mất an toàn tại các lối tự mở
Xã Đồng Lê, nằm ở phía bắc tỉnh Quảng Trị, có 42 lối đi tự mở trên tuyến đường sắt qua địa bàn. Chị Trần Thị Lan, người dân trong xã, cho biết dù biết đường ngang tự mở tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn, nhưng do thuận lợi cho việc đi lại, người dân trong xóm vẫn sử dụng qua lại mỗi ngày. Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Phan Văn Tuyên, UBND xã đã phối hợp ngành đường sắt từng bước thu hẹp, xóa bỏ các lối đi tự mở. Tuy nhiên, phần lớn các lối đi này nằm xen kẽ trong khu dân cư và gắn với nhu cầu đi lại, sản xuất thường ngày, nên việc đóng lối đi gây bất tiện cho người dân. Quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, nhất là một bộ phận người dân chưa có ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông, đã lén lút phá dỡ hàng rào bảo vệ để tiếp tục qua lại.
Mới đây, UBND xã phối hợp Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình huy động phương tiện và nhân lực tổ chức đóng 4 lối đi tự mở, lắp đặt cọc mốc, rào chắn, biển cảnh báo nhằm ngăn chặn người và phương tiện tự ý băng qua đường sắt. Địa phương cũng kiến nghị các ngành quan tâm đầu tư xây dựng đường gom, lối đi dân sinh hợp pháp và các điểm giao cắt có cảnh báo, barie tự động để đảm bảo an toàn giao thông đường sắt và phục vụ nhu cầu đi lại, sản xuất, học tập của người dân.
Tai nạn nghiêm trọng tại các điểm giao cắt
Tương tự, xã Tuyên Phú có gần 9 km đường sắt đi qua địa bàn, với 12 đường ngang, lối đi băng qua do người dân tự mở. Theo người dân, tại các điểm giao cắt này đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng, gây thiệt hại về người và tài sản. Ông Nguyễn Văn Lợi, ở thôn Hà Trang, xã Tuyên Phú, cho biết đã nhiều lần chứng kiến các vụ tai nạn tại những tuyến đường cắt ngang đường sắt. Nguyên nhân do các vị trí khuất tầm nhìn hoặc mặt đường xuống cấp, gồ ghề, là những điểm tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông cao. Phần lớn các đường dân sinh tự mở không đồng mức, thường cao hoặc thấp hơn đường sắt, khiến người lái tàu khó quan sát, dẫn đến hậu quả các vụ tai nạn tại các điểm giao cắt này thường rất nghiêm trọng.
Nỗ lực xóa lối đi tự mở
Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình Đoàn Thuận cho biết, trong tổng số 255 km đường sắt qua toàn tỉnh, công ty được giao quản lý hơn 174,5 km. Để hạn chế vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt, đơn vị đã phối hợp lực lượng liên ngành, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức chấp hành quy định cho người dân sống dọc tuyến và học sinh tại các trường học, khu dân cư có đường sắt đi qua. Đồng thời, vận động các hộ dân không tự ý phá dỡ hàng rào, cọc chắn trong hành lang an toàn, không mở lối đi tự phát qua đường sắt. Trong tháng 4/2026, đơn vị phối hợp các đơn vị chức năng đóng 4 lối đi tự mở tại xã Đồng Lê và đang lập kế hoạch rào đóng, xóa bỏ 10 lối đi tự mở khác, nhằm từng bước giảm nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành kế hoạch triển khai công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông năm 2026, mục tiêu đến hết năm sẽ hoàn thành việc xóa các lối đi tự mở còn lại giữa đường sắt và đường bộ trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý. Tỉnh chỉ đạo thực hiện quyết liệt các biện pháp, huy động sự vào cuộc của đơn vị quản lý tuyến đường, lực lượng công an, chính quyền và đoàn thể nơi có đường sắt đi qua. Tuy nhiên, theo ý kiến các chuyên gia giao thông, cùng với việc thực hiện kế hoạch, cần rà soát, phân loại đặc điểm, tính năng của từng lối mở, vì hiện có những lối mở cũng là lối đi duy nhất của khu dân cư. Trên cơ sở đó, ngành chức năng cần sớm có kế hoạch đầu tư xây dựng công trình giao thông, tuyến đường phù hợp thay thế, bảo đảm an toàn và tạo thuận lợi cho cuộc sống người dân hai bên đường sắt.
