Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Thành phố Hồ Chí Minh vừa công bố kết quả kiểm tra chuyên đề đối với hoạt động kinh doanh vàng, trang sức trên địa bàn. Theo đó, nhiều tiệm vàng bị xử phạt hành chính và tịch thu vàng do vi phạm bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Các đội QLTT xử lý vi phạm
Đội QLTT số 19 và Đội QLTT số 22 đã chủ trì kiểm tra 12 cơ sở kinh doanh vàng, tịch thu hàng hóa không nhãn mác, không rõ nguồn gốc trị giá hơn 300 triệu đồng. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước từ các vụ việc này là 700 triệu đồng.
Đội QLTT số 5 kiểm tra và xử lý 3 doanh nghiệp với giá trị hàng hóa vi phạm 135,68 triệu đồng, số tiền xử phạt 210 triệu đồng. Đội QLTT số 9 phát hiện và xử lý 9 tổ chức, tổng số tiền phạt vi phạm hành chính 506 triệu đồng, tịch thu tang vật không rõ nguồn gốc trị giá 331,355 triệu đồng.
Nguy cơ đối với người tiêu dùng
Chi cục QLTT TP.HCM đánh giá việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy nguy cơ tiềm ẩn đối với người tiêu dùng và sự cần thiết phải siết chặt công tác quản lý thị trường. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục chỉ đạo các đội tăng cường quản lý địa bàn, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng. Theo kế hoạch cuối năm 2025, cơ quan này sẽ kiểm tra 180 tiệm vàng trên địa bàn.
Thủ đoạn trốn thuế tinh vi
Không chỉ QLTT, Cục Thuế cũng đã nhận diện những thủ đoạn tinh vi nhằm che giấu doanh thu trong lĩnh vực kinh doanh kim loại quý. Điển hình là hiện tượng cá nhân thay mặt tổ chức bán vàng, bạc cho các tổ chức, cá nhân khác mà không xuất hóa đơn. Nhiều nơi yêu cầu dùng tiền mặt hoặc tài khoản cá nhân để giao dịch, dẫn đến kê khai thiếu doanh thu, gây thất thu ngân sách. Cơ quan thuế các tỉnh thành đẩy mạnh tuyên truyền, ngăn chặn việc lợi dụng tiền mặt, tài khoản cá nhân để trốn thuế.
Khó khăn về nguyên liệu vàng
Nguồn gốc vàng trang sức là nguyên nhân khiến nhiều tiệm vàng tạm đóng cửa để đối phó các đợt kiểm tra. Ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP.HCM, cho biết thị trường vàng trang sức mỹ nghệ gặp khó về nguyên liệu, nhiều đơn vị mua vàng trôi nổi, khó chứng minh nguồn gốc. Một số đơn vị chọn giải pháp tạm đóng cửa, số khác không trưng bày sản phẩm. Có doanh nghiệp đóng cửa rồi mở công ty mới để có hóa đơn chứng từ đầy đủ.
Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2 (TP.HCM và Đồng Nai) đã nhắc nhở các doanh nghiệp về nguồn gốc xuất xứ, yêu cầu chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn, khối lượng sản phẩm, chấp hành quy định về kế toán, hóa đơn, chứng từ. Doanh nghiệp phải đảm bảo giấy tờ chứng minh nguồn gốc vàng nguyên liệu mua vào.
Kiến nghị của Hiệp hội Kinh doanh vàng
Theo Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, nguyên nhân sâu xa là thiếu nguyên liệu sản xuất. Hiện chưa có văn bản hướng dẫn việc mua, huy động nguồn vàng trong nước để làm nguyên liệu chế tác, gây lãng phí. Do thiếu quy định, việc thu mua vàng của doanh nghiệp luôn tiềm ẩn rủi ro pháp lý, dẫn đến bị xử phạt. Hiệp hội đề nghị Chính phủ sớm ban hành quy định về huy động, mua bán vàng trong nước làm nguyên liệu đầu vào.
Đồng thời, Hiệp hội kiến nghị ban hành cơ chế chính sách đột phá, cho phép doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức được nhập khẩu vàng nguyên liệu theo khối lượng hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài, đăng ký với ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản. Doanh nghiệp sẽ đăng ký kế hoạch hàng năm và báo cáo định kỳ về nhập khẩu vàng nguyên liệu.
Chỉ khi giải quyết được bài toán khan hiếm vàng nguyên liệu thì giá vàng và các vấn đề liên quan mới được giải quyết triệt để.
Buôn lậu vàng gia tăng
Nhiều tháng gần đây, giá vàng trong nước cao hơn thế giới trên 20 triệu đồng/lượng, có thời điểm gần 30 triệu đồng/lượng. Nhiều vụ buôn lậu vàng bị phát hiện với khối lượng lớn. Cuối tháng 3, Hải quan khu vực 2 (Hải Phòng) phát hiện vụ vận chuyển trái phép 7 kg vàng từ Hàn Quốc về Việt Nam. Đường dây 546 kg vàng từ Trung Quốc về Việt Nam (từ tháng 11/2025 đến đầu năm 2026) trị giá hơn 1.208 tỉ đồng do vợ chồng chủ Công ty Vàng bạc Hoàn Huế (Lào Cai) thực hiện bị phát hiện. Công an tỉnh Khánh Hòa phối hợp Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh phát hiện 24 thỏi vàng 9999, 32 điện thoại iPhone vào cuối năm 2025.
