Hạ viện Philippines đã chính thức luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte vào ngày 7/7, với các cáo buộc bao gồm tham nhũng, vi phạm hiến pháp và lạm quyền. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Philippines một phó tổng thống đương nhiệm bị luận tội.
Chi tiết cáo buộc
Theo đơn luận tội dài 55 trang do 215 nghị sĩ Hạ viện ký tên, bà Sara Duterte bị cáo buộc đã sử dụng quỹ dự phòng của văn phòng phó tổng thống một cách bất hợp pháp, với số tiền lên tới 500 triệu peso (khoảng 9 triệu USD). Ngoài ra, bà còn bị tố cáo đã can thiệp vào hoạt động của các cơ quan thực thi pháp luật để bảo vệ lợi ích gia đình.
Một số nghị sĩ đối lập cho rằng bà Duterte đã vi phạm hiến pháp khi không trung thành với Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., người mà bà từng liên minh trong chiến dịch tranh cử năm 2022. "Bà ấy đã hành động như một tổng thống song song, làm suy yếu chính quyền hợp hiến", nghị sĩ Edcel Lagman phát biểu trước Quốc hội.
Phản ứng từ Phó Tổng thống
Bà Sara Duterte bác bỏ các cáo buộc, gọi đây là "một âm mưu chính trị" nhằm loại bà khỏi vị trí. Trong một tuyên bố, bà nói: "Tôi chưa bao giờ lấy một xu nào từ công quỹ cho mục đích cá nhân. Đây là sự trả thù vì tôi đã dám đứng lên bảo vệ nhân dân."
Luật sư của bà, ông Israelito Torreon, cho biết sẽ kháng cáo lên Tòa án Tối cao, lập luận rằng quy trình luận tội vi phạm quyền được xét xử công bằng của thân chủ.
Tác động chính trị
Sự kiện này làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa gia tộc Duterte và Tổng thống Marcos Jr., vốn đã xuất hiện từ đầu năm 2025. Các nhà phân tích cho rằng cuộc luận tội có thể dẫn đến bất ổn chính trị, khi phe ủng hộ cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, cha của bà Sara, chiếm đa số trong Thượng viện.
Giáo sư Maria Ela Atienza từ Đại học Philippines nhận định: "Đây là cuộc khủng hoảng hiến pháp tồi tệ nhất kể từ khi chế độ độc tài Marcos sụp đổ năm 1986. Nếu bà Duterte bị kết tội, bà sẽ bị phế truất và cấm giữ chức vụ công, nhưng quá trình này có thể kéo dài nhiều tháng."
Theo quy định, Thượng viện sẽ xét xử vụ luận tội, cần 2/3 số phiếu để kết tội. Hiện tại, phe đa số thân Duterte tại Thượng viện có thể cản trở tiến trình, nhưng áp lực dư luận đang gia tăng.
Bối cảnh rộng hơn
Cuộc luận tội diễn ra trong bối cảnh Philippines chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm 2026. Nhiều người coi đây là đòn tấn công chính trị nhằm vào gia tộc Duterte, vốn đang có kế hoạch đưa bà Sara ra tranh cử tổng thống năm 2028.
Dư luận Philippines chia rẽ sâu sắc. Một cuộc thăm dò của Pulse Asia cho thấy 48% người dân ủng hộ luận tội, trong khi 42% phản đối. Các cuộc biểu tình đã nổ ra tại Manila, với cả hai phe đều xuống đường.
