Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định tham dự phiên họp thẩm tra sơ bộ 3 dự án luật quan trọng
Ngày 13/2, tại Nhà Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã tham dự Phiên họp đợt 1 của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Phiên họp này được tổ chức nhằm thẩm tra sơ bộ các dự án luật sẽ trình Quốc hội khóa XVI tại Kỳ họp thứ Nhất, với mục tiêu chuẩn bị kỹ lưỡng cho các hoạt động lập pháp sắp tới.
Chuẩn bị cho kỳ họp Quốc hội khóa XVI
Trong phần khai mạc phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã nêu rõ mục đích của sự kiện. Để chuẩn bị cho Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến vào tháng 3/2026 và Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã tổ chức phiên họp này để thẩm tra sơ bộ 3 dự án luật do Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo. Các dự án luật bao gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; và Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Tại phiên họp, sau khi nghe Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Tờ trình tóm tắt về 3 dự án luật, các đại biểu đã lắng nghe đại diện Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trình bày dự thảo Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ. Quá trình này nhằm đảm bảo tính minh bạch và chất lượng của các văn bản pháp luật trước khi chính thức trình Quốc hội.
Phát biểu của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định
Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã hoan nghênh tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Bộ Tư pháp, cùng các cơ quan của Quốc hội trong công tác chuẩn bị và tham gia phiên họp. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thẩm tra kỹ lưỡng 3 dự án luật này, bao gồm các luật về công chứng, trợ giúp pháp lý và tiếp cận thông tin.
Phó Chủ tịch Quốc hội đã gợi mở một số nội dung cần làm rõ trong các dự án luật. Ông đề nghị cần tiếp tục thể chế hóa các quan điểm và chủ trương của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cũng như ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Theo ông, pháp luật phải thực sự trở thành công cụ hiệu quả để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và tháo gỡ những điểm nghẽn còn tồn tại.
Ông nêu rõ: "Tổng Bí thư nhấn mạnh, mỗi văn bản pháp luật ban hành ra thì phải trả lời cho được những câu hỏi: người dân và doanh nghiệp được cái gì, giúp gì cho sự phát triển của đất nước, tháo gỡ, kiến tạo được cái gì và hiệu quả mang lại phải rõ". Điều này cho thấy yêu cầu cao về tính thực tiễn và hiệu quả của các văn bản pháp luật mới.
Đánh giá và đề xuất cụ thể cho từng dự án luật
Mặc dù đánh giá cao sự chuẩn bị công phu và kỹ lưỡng của hồ sơ 3 dự án luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cần làm rõ hơn và thể hiện tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật trong các dự án này. Ông đưa ra những đề xuất cụ thể cho từng luật:
- Đối với Luật Trợ giúp pháp lý: Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần huy động giới chuyên gia, luật sư và những người hiểu biết pháp lý để trợ giúp người dân, có thể sử dụng ngân sách Nhà nước hoặc huy động xã hội hóa. Ông chỉ ra rằng các trung tâm trợ giúp pháp lý hiện nay vẫn là đơn vị sự nghiệp công lập, cán bộ trợ giúp pháp lý là viên chức hưởng lương từ ngân sách, dẫn đến tình trạng hành chính hóa nặng nề và thiếu tính chuyên nghiệp. Do đó, trong lần sửa đổi này, dự án luật cần thể hiện sự vượt trội, với tinh thần: "Trợ giúp pháp lý là một lĩnh vực mà Nhà nước lo cho dân, Nhà nước có thể tự làm hoặc tổ chức cho xã hội làm bằng nguồn lực xã hội hoặc xã hội thực hiện, Nhà nước chi trả". Ông cũng đề nghị mở rộng phạm vi trợ giúp pháp lý, nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên, và đẩy mạnh số hóa để kết nối tốt hơn với người dân.
- Đối với Luật Công chứng: Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần thu hẹp phạm vi các vấn đề cần công chứng, nhằm giảm bớt gánh nặng hành chính và tăng tính hiệu quả.
- Đối với Luật Tiếp cận thông tin: Ông đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu và mạnh dạn đổi mới tư duy hơn nữa, thể hiện tính công khai, minh bạch, và số hóa toàn diện. Đối với thông tin cung cấp theo yêu cầu, người dân cần phải chứng minh nhu cầu sử dụng thông tin một cách chính đáng, đảm bảo cân bằng giữa quyền tiếp cận và bảo mật.
Kết luận từ Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp
Trong phần kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng như các cơ quan của Quốc hội đánh giá cao tinh thần chủ động và trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc bám sát Chương trình lập pháp năm 2026 để xây dựng các dự án luật.
Ông Tùng đề nghị Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp thu các ý kiến phát biểu tại phiên họp để hoàn thiện Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, cũng như 2 dự án luật còn lại. Các tài liệu này cần được gửi sớm đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 1/3/2026, đảm bảo tiến độ cho các hoạt động lập pháp tiếp theo.
Phiên họp này đã thể hiện sự nghiêm túc và quyết tâm của các cơ quan chức năng trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân và thúc đẩy phát triển đất nước một cách bền vững.
