Quốc hội Nhật Bản ngày 17.7 đã thông qua luật mới sửa đổi Luật Hoàng gia năm 1947, nhằm đảm bảo tính bền vững lâu dài của chế độ quân chủ cha truyền con nối lâu đời nhất thế giới, nhưng vẫn duy trì lệnh cấm phụ nữ trở thành hoàng đế. Theo Kyodo News, việc sửa đổi này diễn ra trong bối cảnh số lượng thành viên hoàng tộc tiếp tục giảm.
Quy định kế vị và thực trạng hoàng gia
Theo luật hiện hành, chỉ những thành viên nam của hoàng tộc, có dòng dõi nam giới từ hoàng đế, mới được lên ngôi. Các thành viên nữ sẽ mất tước vị hoàng tộc khi kết hôn với thường dân. Hiện tại, hoàng tộc có 16 thành viên: 5 nam (gồm Thái thượng hoàng Akihito) và 11 nữ. Nhật hoàng Naruhito (66 tuổi) không có con trai, chỉ có một người con là Công chúa Aiko. Những người đủ điều kiện kế vị hiện nay gồm em trai ông - Hoàng thái đệ Fumihito (61 tuổi), cháu trai ông - Hisahito (con của ông Fumihito), và chú của ông - ông Hitachi (90 tuổi).
Tương lai phụ thuộc vào Hoàng điệt Hisahito
Tương lai của hoàng gia phụ thuộc vào Hoàng điệt Hisahito (19 tuổi), người vừa tốt nghiệp trung học và đang học ngành sinh học và côn trùng. Nếu Hisahito không có con trai, theo quy định cũ, sẽ không có người thừa kế và dòng dõi sẽ chấm dứt.
Nội dung sửa đổi luật
Luật mới cho phép Nhật hoàng nhận người bà con xa là nam giới từ dòng nam từ 15 tuổi trở lên vào hoàng tộc, miễn là người này còn độc thân. Cụ thể, hoàng gia có thể nhận con nuôi là hậu duệ dòng nam của 11 nhánh hoàng tộc cũ. Sau Thế chiến 2, dưới thời kỳ Nhật Bản bị quân đồng minh do Mỹ dẫn đầu chiếm đóng, 11 nhánh phụ của hoàng tộc bị tước bỏ địa vị hoàng gia nhưng xét theo huyết thống, họ vẫn là hậu duệ dòng nam của các Nhật hoàng trước. Theo tính toán, nhóm này và Nhật hoàng hiện tại có chung tổ tiên nam cách đây khoảng 600 năm, tương đương 36-38 đời.
Giới hạn quyền kế vị và quyền của nữ giới
Tuy nhiên, luật mới quy định người được nhận vào hoàng gia không có quyền kế vị ngai vàng, mà chỉ có con trai của họ được sinh ra sau khi họ trở thành thành viên hoàng gia mới có quyền đó. Luật cũng cho phép thành viên nữ được giữ nguyên địa vị hoàng gia nếu kết hôn với thường dân, điều đã được áp dụng cho nam giới trước đây. Mặc dù vậy, nữ giới vẫn không được phép kế vị ngai vàng, và chồng cùng con của họ cũng không trở thành thành viên hoàng gia.
