Đường dây sữa giả Rance Pharma: 29 đối tượng bị đề nghị truy tố với nhiều tội danh
Ngày 15/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã công bố kết luận điều tra vụ án sản xuất và buôn bán sữa giả liên quan đến Công ty Rance Pharma cùng các công ty khác. Cơ quan này đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp truy tố 29 đối tượng về hàng loạt tội danh nghiêm trọng, bao gồm sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đưa hối lộ; môi giới hối lộ; và nhận hối lộ. Các hoạt động phạm tội xảy ra chủ yếu tại Hà Nội và Hòa Bình.
Hai nghi phạm cầm đầu và mạng lưới phức tạp
Cầm đầu đường dây này là hai đối tượng cùng sinh năm 1979: Hoàng Mạnh Hà, quê ở Hải Phòng, trú tại tòa nhà The Pride, Khu đô thị An Hưng, phường Hà Đông, Hà Nội; và Vũ Mạnh Cường, trú ở Khu đô thị mới Phú Lương, phường Hà Đông, Hà Nội. Cả hai đã bị Cơ quan điều tra khởi tố với ba tội danh chính: sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; và đưa hối lộ.
Theo thông tin từ báo Dân Trí dẫn nguồn cơ quan điều tra, vào năm 2021, nhận thấy tiềm năng lợi nhuận lớn từ kinh doanh sữa, Hà đã thành lập Công ty Rance Pharma, trong khi Cường lập Công ty Hacofood Group. Sau đó, họ cùng nhau tổ chức một nhà máy sản xuất tại Cụm công nghiệp Phú Nghĩa, xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ (cũ, Hà Nội), giao cho Hồ Sỹ Ý (38 tuổi, quê Hà Tĩnh) điều hành. Nhà máy này hoạt động dưới danh nghĩa pháp nhân của cả Rance Pharma và Hacofood Group.
Để mở rộng hoạt động, Hà và Cường đã liên doanh và góp cổ phần với nhiều cá nhân khác để thành lập thêm 9 công ty, tạo thành một "hệ sinh thái" phục vụ việc đứng tên hồ sơ công bố sản phẩm, gắn nhãn thương hiệu, và trực tiếp kinh doanh, phân phối hàng hóa từ nhà máy. Các pháp nhân này bao gồm:
- Dược quốc tế Group
- Big Four Pharma
- Long Khang Group
- Dinh dưỡng y học BFF
- Safaco Group
- Darifa Group
- Win CT
- Dược phẩm dinh dưỡng Phúc An Khang
- Dược Á Châu
Mặc dù là người điều hành thực sự, nhưng từ cuối năm 2024, hai bị can này đã lần lượt chuyển giao vị trí giám đốc và đại diện pháp luật cho cấp dưới để che giấu vai trò của mình.
Quy trình sản xuất và thủ đoạn gian lận
Để triển khai sản xuất, Hà và Cường phân công Đặng Trung Kiên và Phạm Thị Hương thực hiện thủ tục công bố sản phẩm tại các Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm ở Hà Nội, Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Theo kết luận điều tra, tùy từng giai đoạn, nhóm này phối hợp với nhiều người để lập hồ sơ, chỉnh sửa tài liệu, và hoàn thiện việc công bố sản phẩm ra thị trường.
Sản phẩm chủ yếu là các loại sữa dành cho người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai. Tuy nhiên, như báo Lao động đưa tin, Công an xác định rằng các thành phần công bố trên nhãn, chẳng hạn như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, và bột óc chó, thực tế hoàn toàn không có trong sản phẩm. Nhóm của Cường và Hà đã bỏ qua một số nguyên liệu đầu vào và thay thế, bổ sung thêm các chất phụ gia không đảm bảo.
Quá trình sản xuất diễn ra theo dây chuyền: nguyên liệu được đưa vào phòng trộn để phối trộn, sau đó chuyển qua hệ thống chiết rót, đóng lon, dập nắp, in hạn sử dụng và hoàn thiện đóng gói trước khi nhập kho thành phẩm. Toàn bộ hồ sơ sản xuất được lưu trữ tại nhà máy.
Tuy nhiên, từ khoảng tháng 11/2021, nhằm giảm chi phí và tăng lợi nhuận, nhóm lãnh đạo công ty đã thống nhất thay đổi công thức sản phẩm so với hồ sơ đã công bố. Họ cho thay thế một số thành phần quan trọng, chẳng hạn như chất MCT bằng Non Dairy Creamer, thay axit béo bằng Omega 369, thay vitamin và khoáng chất riêng lẻ bằng hỗn hợp tổng hợp, và cắt giảm hàm lượng nhiều nguyên liệu khác. Mặc dù nhận thức rõ việc này làm giảm chất lượng sản phẩm, các bị can vẫn tiếp tục sản xuất, dẫn đến thiếu nhiều chỉ tiêu chất lượng. Từ năm 2021 đến 2025, Hồ Sỹ Ý là người trực tiếp xây dựng công thức, ban hành lệnh sản xuất và điều hành quy trình.
Thiệt hại kinh tế và hậu quả nghiêm trọng
Công an kết luận rằng, bằng thủ đoạn thay thế và cắt giảm nguyên liệu, Công ty Rance Pharma và Hacofood Group đã sản xuất tổng cộng hơn 187.000 hộp sữa giả. Trong đó, gần 170.300 hộp đã được tiêu thụ, thu về gần 18 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, nhóm này thu lợi bất chính hơn 11 tỷ đồng.
Ở khâu phân phối, các công ty thương mại liên quan đã bán ra thị trường gần 160.000 hộp, thu về hơn 44 tỷ đồng và hưởng lợi bất chính 28 tỷ đồng. Tổng giá trị hàng hóa tính theo giá thị trường là hơn 54 tỷ đồng, với tổng tiền thu lợi bất chính lên đến hơn 39,5 tỷ đồng.
Trong quá trình điều tra, công an đã tạm giữ 27.100 hộp thuộc 426 sản phẩm sữa dạng bột. Kết quả giám định cho thấy toàn bộ số sản phẩm này đều là hàng giả, do hàm lượng các chất không đạt 70% so với công bố trên nhãn. Vụ việc này không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng, đặc biệt là các đối tượng dễ tổn thương như bệnh nhân và trẻ em.
