Nữ tù nhân Brazil tìm lối thoát qua trang sách để giảm án tù
Khi Emily de Souza, một phạm nhân 33 tuổi, biết đến chương trình cho phép giảm án tù bằng cách đọc sách, cô đã lập tức đăng ký tham gia. Đối với de Souza, đây không chỉ là cơ hội rút ngắn thời gian trong trại giam mà còn là cách để tìm lại giá trị của tri thức giữa những ngày dài tù túng. Cô hiện đang thụ án tại nhà tù nữ Djanira Dolores de Oliveira ở Rio de Janeiro, nơi giam giữ khoảng 820 phạm nhân.
Động lực từ tình mẫu tử và khát vọng tự do
Động lực lớn nhất thúc đẩy de Souza là mong muốn sớm được trở về với cậu con trai 9 tuổi mắc chứng tự kỷ. Cô bị kết án 5 năm tù vì buôn bán “brigadeiro”, một loại kẹo chocolate truyền thống của Brazil nhưng có tẩm cần sa. Sau khi vào trại từ cuối năm ngoái, de Souza chia sẻ rằng mỗi ngày trôi qua trong tù đều nặng nề và dường như vô tận. “Đọc sách là cách để tôi thoát ly, để nghĩ về những tương lai tốt đẹp hơn thay vì chỉ quanh quẩn với thực tại”, cô tâm sự.
Chương trình giảm án bằng đọc sách: Cơ chế và hiệu quả
Theo thông tin từ AP, chương trình giảm án bằng cách đọc sách tại Brazil cho phép phạm nhân giảm bốn ngày thụ án sau khi đọc xong mỗi cuốn sách, với mức tối đa 48 ngày tù mỗi năm. Sau khi hoàn thành một cuốn sách, phạm nhân phải tham gia thảo luận và viết bài cảm nhận hoặc trình bày lại nội dung để chứng minh việc đã đọc. Sáng kiến này được chính thức hóa từ năm 2012 và mở rộng trên toàn quốc vào năm 2021.
Không chỉ riêng de Souza, hàng chục nghìn phạm nhân tại Brazil đã tham gia chương trình này. Các chuyên gia tội phạm nhận định, việc khuyến khích đọc sách trong nhà tù không chỉ giúp giảm áp lực quá tải mà còn góp phần thay đổi nhận thức của phạm nhân. Những tác phẩm văn học như “Tội ác và trừng phạt” hoặc các tác phẩm của nhà văn Brazil đã khiến nhiều phạm nhân phải suy ngẫm sâu sắc về cuộc đời và hành vi của mình.
Những thách thức và thành tựu đáng ghi nhận
Giáo sư Paulo Roberto Tonani, người tổ chức các buổi đọc sách tại nhiều trại giam ở Rio de Janeiro, cho biết nhiều phạm nhân lần đầu hình thành thói quen đọc nhờ chương trình này. Việc thảo luận và chia sẻ cảm nhận cũng giúp họ cải thiện đáng kể kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện.
Tuy nhiên, chương trình vẫn đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Không phải trại giam nào cũng có thư viện hoặc điều kiện tổ chức hoạt động đọc sách một cách bài bản. Bên cạnh đó, một số phạm nhân có trình độ học vấn thấp nên gặp khó khăn trong việc tiếp cận và hiểu các tài liệu phức tạp.
Dẫu vậy, hiệu quả tích cực của sáng kiến này là điều không thể phủ nhận. Nhiều người sau khi tham gia đã thay đổi suy nghĩ, nuôi dưỡng ước mơ và chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống sau khi ra tù. Trong một môi trường khắc nghiệt như nhà tù, những trang sách không chỉ mang lại kiến thức mà còn thắp lên hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho các phạm nhân.
