TAND tối cao công bố án lệ mới về việc tặng cho vé số, áp dụng từ tháng 2.2026
Chánh án TAND tối cao vừa chính thức công bố 10 án lệ mới, yêu cầu các tòa án trên toàn quốc nghiên cứu và áp dụng trong công tác xét xử kể từ ngày 1.2.2026. Trong số này, án lệ số 80 thu hút sự chú ý đặc biệt vì liên quan đến việc tặng cho vé số giữa vợ chồng và người lao động, với giá trị tranh chấp lên đến 2 tỉ đồng.
Vụ án: Ông chủ thất hứa chia vé số trúng độc đắc 2 tỉ đồng
Sự việc bắt đầu vào tháng 1.2021, khi bà Duyên, một công nhân tại cơ sở sản xuất bàn ghế do ông Tiến làm chủ, cùng đồng nghiệp đang làm việc. Ông Tiến đã đưa cho bà Duyên một tờ vé số và tuyên bố rằng nếu trúng thưởng, sẽ chia đều cho tất cả công nhân có mặt. Nhiều người đã chứng kiến lời hứa này.
Chiều cùng ngày, bà Duyên nhờ người dò kết quả và phát hiện tờ vé số trúng giải độc đắc trị giá 2 tỉ đồng. Bà ngay lập tức thông báo cho ông Tiến. Sau khi xác nhận trúng thưởng, ông Tiến cất vé vào túi áo, tự nhận nhiệm vụ đi lãnh thưởng và hứa sẽ chia tiền vào ngày 29 Tết âm lịch.
Tuy nhiên, khi đến hẹn, ông Tiến chỉ đưa tiền Tết cho công nhân mà không thực hiện lời hứa chia thưởng. Bà Duyên cùng 17 công nhân khác đã khởi kiện, yêu cầu ông Tiến chia đều số tiền sau khi trừ thuế, mỗi người nhận hơn 85 triệu đồng kèm lãi phát sinh.
Diễn biến pháp lý: Từ sơ thẩm đến giám đốc thẩm
Tháng 8.2022, TAND huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long (cũ) xét xử sơ thẩm, buộc ông Tiến trả mỗi nguyên đơn hơn 42 triệu đồng nhưng bác yêu cầu trả lãi. Cả hai bên đều kháng cáo, và viện kiểm sát kháng nghị. Đến tháng 1.2023, TAND tỉnh Vĩnh Long (cũ) xử phúc thẩm, tăng mức bồi thường lên hơn 85 triệu đồng mỗi người.
Vụ án tiếp tục khi ông Tiến đề nghị giám đốc thẩm, trong khi Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM (cũ) kháng nghị đề nghị hủy toàn bộ hai bản án trước đó. Tại phiên giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM (cũ) đã phân tích kỹ lưỡng các bằng chứng.
Bằng chứng vạch trần hành vi che giấu của ông chủ
Tòa án nhận định rằng, dù ông Tiến không thừa nhận việc tặng vé số, nhưng hành vi sau đó cho thấy sự mâu thuẫn:
- Ông Tiến tự ý thay đổi và di dời camera quan sát tại xưởng sau khi biết trúng thưởng, không giải thích được lý do.
- Ông không trực tiếp lĩnh thưởng mà giao cho người khác, với lời khai mâu thuẫn về địa điểm.
- Tiền Tết ông cho công nhân năm đó cao bất thường, từ 5-20 triệu đồng mỗi người, so với chỉ khoảng 1 tuần lương những năm trước.
- Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Tiến bác bỏ yêu cầu khởi kiện nhưng lại đồng ý trả thêm 200 triệu đồng khi nguyên đơn yêu cầu.
Những tình tiết này chứng tỏ ông Tiến muốn che giấu việc trúng thưởng từ tờ vé số đã đưa cho bà Duyên. Tòa kết luận rằng hợp đồng tặng cho bằng lời nói giữa ông Tiến và các công nhân là hợp pháp, không vi phạm quy định về hình thức.
Phân tích pháp lý: Vé số là tài sản chung hay riêng?
Viện kiểm sát trong kháng nghị cho rằng tờ vé số là tài sản chung của vợ chồng ông Tiến, nên ông chỉ có quyền định đoạt 50%. Tuy nhiên, tòa giám đốc thẩm bác bỏ quan điểm này.
Tòa lập luận: "Phải xác định đối tượng của hợp đồng tặng cho tài sản giữa ông Tiến và các nguyên đơn là tờ vé số chưa mở thưởng chứ không phải là tờ vé số trúng thưởng". Tại thời điểm tặng, mệnh giá vé chỉ 10.000 đồng, giá trị không đáng kể so với chi tiêu hàng ngày, do đó ông Tiến có quyền tự ý định đoạt mà không cần sự đồng ý của vợ.
Cuối cùng, tòa giám đốc thẩm quyết định giữ nguyên bản án phúc thẩm, buộc ông Tiến chia đều 2 tỉ đồng cho 18 công nhân. Án lệ này nhấn mạnh giá trị pháp lý của lời hứa bằng miệng và vai trò của bằng chứng gián tiếp trong việc xác định sự thật.
