Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết những người di cư đang được bảo vệ tạm thời tại Mỹ nên tìm cách xin thường trú hoặc trở về quê hương. "Hoặc quý vị hoàn tất thủ tục giấy tờ để ở lại đây với tư cách thường trú, hoặc chúng tôi sẽ giúp quý vị trở về nước", Bộ trưởng Mullin ngày 28.6 nói trên chương trình "State of the Union" của CNN.
Chính sách TPS và phán quyết mới của tòa án
Theo luật liên bang Mỹ, quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) cho phép chính phủ cấp quyền cư trú hợp pháp trong thời gian nhất định cho những người không thể trở về quê hương do chiến tranh, thiên tai hoặc các điều kiện nguy hiểm khác. Mỹ lần đầu cấp TPS cho người Haiti sau trận động đất năm 2010 và cho người Syria sau khi nước này rơi vào nội chiến năm 2012. Quy chế này nhiều lần được gia hạn qua các đời tổng thống, theo Reuters.
Phán quyết mới của tòa án tối cao Mỹ gần đây đã mở đường cho chính quyền ông Trump chấm dứt các biện pháp bảo vệ đối với nhóm người nhập cư này. Bộ Ngoại giao Mỹ hiện vẫn khuyến cáo công dân không đến Haiti hoặc Syria vì tình trạng bạo lực, tội phạm, khủng bố và bắt cóc.
Hỗ trợ hồi hương và phản ứng từ các bang
Ông Mullin cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể hỗ trợ vé máy bay và khoảng 2.100 USD để những người này ổn định cuộc sống sau khi hồi hương. "Theo phán quyết của tòa án và đúng như tên gọi, quy chế bảo vệ tạm thời không phải là quy chế vĩnh viễn", ông nói thêm.
Viễn cảnh trục xuất quy mô lớn đang vấp phải phản ứng từ nhiều bên, trong đó có một số thành viên đảng Cộng hòa. Cùng xuất hiện trên CNN ngày 28.6, Thống đốc Ohio Mike DeWine cho rằng việc đưa người Haiti trở về nước vào thời điểm này là không an toàn. Ông cũng cảnh báo việc buộc những lao động chăm chỉ rời khỏi Mỹ có thể gây tổn hại cho kinh tế Ohio, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc y tế.
Tác động kinh tế và tranh cãi chính trị
"Chính những người Haiti này thường chăm sóc cha mẹ các bạn mắc bệnh Alzheimer, chăm sóc người thân của các bạn trong viện dưỡng lão. Việc nói rằng chúng ta sẽ rút tất cả những người đó đi là điều không có lợi cho chính chúng ta", ông DeWine nói.
Theo Reuters, sự hiện diện của cộng đồng Haiti tại Ohio đã góp phần thúc đẩy phục hồi kinh tế tại một số khu vực từng suy giảm sau quá trình phi công nghiệp hóa, giúp tăng lương và tạo thêm việc làm. Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump từng đưa ra cáo buộc gây tranh cãi rằng người Haiti tại Ohio ăn thịt thú cưng của người dân địa phương. Tuy nhiên, đa số thẩm phán của tòa án tối cao cho rằng những người Haiti kiện chính quyền khó có khả năng thành công với lập luận rằng động thái chấm dứt TPS mang tính phân biệt chủng tộc.
