Luật Hộ tịch sửa đổi: Điểm mới trong đăng ký khai sinh, khai tử
Luật Hộ tịch sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong quy trình đăng ký khai sinh, khai tử, theo hướng chủ động phục vụ người dân. Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và giảm tải cho cơ quan nhà nước.
Đăng ký khai sinh: Chủ động hơn cho cha mẹ
Theo luật mới, việc đăng ký khai sinh được thực hiện theo hướng chủ động hơn. Cha mẹ có thể đăng ký khai sinh trực tuyến hoặc trực tiếp tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú. Đặc biệt, luật quy định rõ trách nhiệm của cơ sở y tế trong việc thông báo sinh, giúp cha mẹ không phải lo lắng về thủ tục giấy tờ. Nếu trẻ sinh tại cơ sở y tế, cơ sở này có trách nhiệm gửi thông tin đến cơ quan hộ tịch để đăng ký khai sinh cho trẻ. Trường hợp trẻ sinh ngoài cơ sở y tế, cha mẹ hoặc người thân có thể đến Ủy ban nhân dân cấp xã để đăng ký. Luật cũng quy định thời hạn đăng ký khai sinh là 60 ngày kể từ ngày sinh, thay vì 30 ngày như trước, tạo điều kiện cho các gia đình có thêm thời gian chuẩn bị.
Đăng ký khai tử: Giảm phiền hà cho gia đình
Đối với đăng ký khai tử, luật mới cũng có nhiều cải tiến. Người thân hoặc người có trách nhiệm có thể đăng ký khai tử trực tuyến hoặc trực tiếp tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Cơ sở y tế nơi người qua đời có trách nhiệm cấp giấy báo tử và thông báo cho cơ quan hộ tịch. Luật quy định thời hạn đăng ký khai tử là 30 ngày kể từ ngày chết, thay vì 15 ngày như trước, giúp gia đình có thêm thời gian lo liệu hậu sự. Đặc biệt, luật cho phép đăng ký khai tử online, giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, nhất là trong trường hợp người thân ở xa.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký hộ tịch
Luật Hộ tịch sửa đổi nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hộ tịch. Cơ quan hộ tịch sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác. Người dân có thể tra cứu thông tin hộ tịch của mình trực tuyến, giúp việc xác minh thông tin trở nên dễ dàng hơn. Việc đăng ký hộ tịch trực tuyến được khuyến khích, nhưng vẫn duy trì hình thức trực tiếp để đảm bảo quyền lợi cho những người không có điều kiện sử dụng internet. Luật cũng quy định trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc cập nhật, chia sẻ dữ liệu hộ tịch, đảm bảo tính chính xác và kịp thời.
Những thay đổi khác trong Luật Hộ tịch
Ngoài đăng ký khai sinh, khai tử, luật mới còn sửa đổi nhiều quy định khác như: cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, đăng ký kết hôn, nhận cha mẹ con, giám hộ... Các thủ tục này cũng được đơn giản hóa, ứng dụng công nghệ thông tin, tạo thuận lợi cho người dân. Luật cũng quy định rõ thẩm quyền đăng ký hộ tịch trong trường hợp có yếu tố nước ngoài, đảm bảo phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Luật Hộ tịch sửa đổi được kỳ vọng sẽ góp phần cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, đồng thời đảm bảo tính chính xác, kịp thời trong quản lý hộ tịch. Các quy định mới hướng tới mục tiêu lấy người dân làm trung tâm, giảm phiền hà, tiết kiệm thời gian và chi phí cho xã hội.
