Chiều 11/7, vùng biển đặc khu Phú Quốc xảy ra vụ tai nạn đường thủy nghiêm trọng khi ca-nô cao tốc Ocean Pearl Island (số hiệu AG-26751) do thuyền trưởng Nguyễn Hồng Hải điều khiển lật úp ngay sau khi rời bến, hất văng toàn bộ 36 người xuống biển. Hậu quả 15 du khách Ấn Độ thiệt mạng, 21 người may mắn sống sót.
Công tác cứu hộ và khởi tố vụ án
Ngay sau tai nạn, tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc kích hoạt cứu hộ ở mức cao nhất theo phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ. Đồng thời phối hợp Bộ Ngoại giao làm thủ tục bảo hộ công dân, hỗ trợ tài chính và bàn giao 15 thi thể nạn nhân trang trọng, đúng quy chuẩn ngoại giao quốc tế.
Ngày 12/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang chính thức khởi tố vụ án hình sự, ra lệnh tạm giữ thuyền trưởng Nguyễn Hồng Hải để điều tra hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy.
Nguyên nhân và thực trạng quản lý
Cơ quan chức năng nhận định nguyên nhân bước đầu xuất phát từ thời tiết cực đoan, bất thường. Tuy nhiên, vụ tai nạn phơi bày nhiều góc khuất trong quản lý phương tiện thủy du lịch. Theo lãnh đạo UBND đặc khu Phú Quốc, địa phương có khoảng 100 ca-nô vận chuyển khách tham quan các đảo, nhưng chỉ 70 phương tiện đủ điều kiện hoạt động theo cấp chuẩn SB (pha sông-biển). Như vậy, có tới 30 phương tiện (30% tổng số) chưa đủ điều kiện vẫn lén lút hoạt động. Ngày 10/7, đoàn kiểm tra liên ngành đã đình chỉ các phương tiện này, nhưng thực trạng tồn tại dai dẳng đe dọa tính mạng du khách.
Kiến nghị của ngành du lịch
Giám đốc Sở Du lịch Bùi Quốc Thái đề nghị kiểm soát chặt việc xuất bến đưa khách tham quan quanh các đảo, quần đảo, thường xuyên cung cấp thông tin thời tiết, đặc biệt trong mùa mưa và mùa du lịch hè. Ông Thái cũng đề xuất nghiên cứu sự phù hợp của loại ca-nô tiêu chuẩn SB (mui bịt kín) trong vận chuyển hành khách trên biển, vì “các vụ tai nạn ở một số địa phương liên quan loại ca-nô này đều có hậu quả nghiêm trọng”. Lãnh đạo ngành du lịch kiến nghị tăng cường tập huấn kỹ năng thoát hiểm, cứu hộ cho thuyền viên, hướng dẫn viên; phổ biến kỹ năng an toàn và sử dụng thiết bị cứu sinh cho du khách trước mỗi hành trình.
Lỗ hổng ý thức và bài học từ quá khứ
Mạng xã hội xuất hiện nhiều video cứu nạn cho thấy nhiều du khách không mặc áo phao. Dù cơ quan công an chưa kết luận chính thức, đây là thực trạng “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” tại các điểm du lịch biển đảo. Nhiều chủ tàu, hướng dẫn viên lỏng lẻo kiểm tra; du khách chủ quan cởi áo phao để chụp ảnh hoặc vì vướng víu. Khi sự cố xảy ra trong vài giây, áo phao không có trên người.
Thảm kịch tương tự từng xảy ra năm 2022 tại Cửa Đại, tỉnh Quảng Nam (nay là Đà Nẵng) khi ca-nô mui kín bị sóng đánh úp, 17 người chết vì không gian mui kín cản trở thoát thân, hành khách bị kẹt lại trong cabin và ngạt nước.
Chỉ đạo xử lý và tăng cường an toàn
Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa cho biết công an đang tiếp tục điều tra, xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân nếu có sai phạm. “Địa phương đang khẩn trương phối hợp Sở Du lịch, các đơn vị liên quan rà soát, kiểm tra, yêu cầu toàn bộ các điểm kinh doanh du lịch phải trang bị đầy đủ các điều kiện an toàn nghiêm ngặt theo đúng luật định, từ việc trang bị áo phao đạt chuẩn đến việc cử lực lượng cứu hộ túc trực trên bãi biển, quyết không để xảy ra thêm bất kỳ rủi ro đáng tiếc nào”, ông Khoa nói.
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng giao Công an tỉnh phối hợp Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh điều tra, làm rõ trách nhiệm từng tổ chức, cá nhân; đồng thời rà soát quản lý vận tải thủy từ đăng kiểm, cấp phép, điều kiện an toàn kỹ thuật đến thiết bị cứu sinh. Phòng Cảnh sát giao thông phối hợp Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức về an toàn giao thông đường thủy, phổ biến quy định pháp luật, kỹ năng xử lý sự cố, đồng thời yêu cầu chủ phương tiện ký cam kết chấp hành nghiêm quy định, không chở quá số người, không chạy tàu ban đêm khi thời tiết xấu, trang bị đầy đủ áo phao và bình chữa cháy.
