Ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng vừa phát đi cảnh báo về tình trạng mua bán, cho mượn mã số vùng trồng sầu riêng để xuất khẩu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và thương hiệu sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Thực trạng mua bán mã số vùng trồng
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua, lực lượng chức năng phát hiện nhiều trường hợp cá nhân, doanh nghiệp lợi dụng mã số vùng trồng đã được cấp để mua bán, cho mượn trái phép. Hành vi này nhằm hợp thức hóa sầu riêng không rõ nguồn gốc để xuất khẩu, đặc biệt sang thị trường Trung Quốc.
Việc mua bán mã số vùng trồng diễn ra công khai trên các hội nhóm mạng xã hội, với giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng cho mỗi mã. Nhiều vùng trồng được cấp mã nhưng không đáp ứng đủ điều kiện về diện tích, quy trình canh tác, hoặc có dấu hiệu giả mạo hồ sơ.
Nguy cơ mất thị trường xuất khẩu
Ông Nguyễn Văn A, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Lâm Đồng, cho biết: “Việc mua bán mã số vùng trồng không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây mất niềm tin với đối tác nước ngoài. Nếu không kiểm soát chặt, sầu riêng Lâm Đồng có thể bị cảnh báo, thậm chí cấm nhập khẩu tại một số thị trường.”
Trung Quốc là thị trường xuất khẩu sầu riêng lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, nước này yêu cầu rất khắt khe về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc. Hành vi mua bán mã số vùng trồng có thể khiến toàn bộ lô hàng bị từ chối, thậm chí ảnh hưởng đến các vùng trồng hợp pháp khác.
Giải pháp tăng cường quản lý
Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp và PTNT Lâm Đồng đã yêu cầu các địa phương rà soát, kiểm tra toàn bộ mã số vùng trồng đã cấp. Đồng thời, phối hợp với lực lượng công an điều tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Các biện pháp cụ thể bao gồm:
- Tăng cường kiểm tra đột xuất tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói.
- Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu mã số vùng trồng, kết nối với cơ quan hải quan để truy xuất nguồn gốc.
- Xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi mua bán, cho mượn mã số vùng trồng.
- Tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân và doanh nghiệp về tầm quan trọng của mã số vùng trồng.
Ngoài ra, Sở cũng khuyến cáo người dân không tham gia mua bán, cho mượn mã số vùng trồng; đồng thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm.
Đề xuất nâng cao hiệu quả quản lý
Để giải quyết triệt để vấn nạn này, các chuyên gia cho rằng cần có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Nông nghiệp và PTNT, Bộ Công Thương và các địa phương. Cần siết chặt quy trình cấp mã số vùng trồng, yêu cầu kiểm tra thực tế định kỳ, và áp dụng công nghệ blockchain để truy xuất nguồn gốc minh bạch.
Đồng thời, cần có chế tài đủ mạnh để răn đe, như phạt tiền cao, thu hồi mã số vĩnh viễn, và cấm xuất khẩu đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm. Chỉ có như vậy mới bảo vệ được thương hiệu sầu riêng Việt Nam và duy trì thị trường xuất khẩu bền vững.
