Ủy ban Kinh tế của Quốc hội vừa đưa ra kiến nghị yêu cầu tăng cường giám sát trách nhiệm quản lý nhà nước đối với thị trường vàng và đá quý. Động thái này diễn ra sau khi cơ quan chức năng phát hiện nhiều vụ khai thác trái phép quy mô lớn tại các tỉnh miền Trung, đặc biệt là Quảng Nam, gây thất thoát tài nguyên nghiêm trọng.
Thực trạng khai thác vàng trái phép
Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong năm 2024, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 50 điểm khai thác vàng trái phép trên cả nước, tập trung chủ yếu tại Quảng Nam, Thừa Thiên Huế và Kon Tum. Riêng tại Quảng Nam, ước tính có khoảng 200 tấn vàng đã bị khai thác trái phép trong 5 năm qua, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.
Đề xuất của Ủy ban Kinh tế
Ủy ban Kinh tế đề nghị Quốc hội giao Chính phủ rà soát, đánh giá toàn diện công tác quản lý thị trường vàng, đá quý, đặc biệt là trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương. Ông Trần Quang Tiến, đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam, cho biết: “Chúng tôi kiến nghị Quốc hội thành lập đoàn giám sát chuyên đề về vấn đề này, nhằm xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc để xảy ra tình trạng khai thác trái phép kéo dài.”
Hậu quả và giải pháp
Việc khai thác vàng trái phép không chỉ gây thất thoát tài nguyên mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, đặc biệt là tại các khu vực rừng đầu nguồn. Nhiều con sông bị ô nhiễm do sử dụng hóa chất độc hại như xyanua và thủy ngân. Để giải quyết, Ủy ban Kinh tế đề xuất siết chặt quản lý cấp phép khai thác, tăng cường kiểm tra đột xuất và xử lý nghiêm các vi phạm.
Phản ứng từ các bộ ngành
Bộ Công an đã vào cuộc điều tra một số vụ án liên quan đến khai thác vàng trái phép tại Quảng Nam, khởi tố 15 bị can. Đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường cam kết sẽ phối hợp với các địa phương tiến hành rà soát toàn bộ giấy phép khai thác khoáng sản, đồng thời kiến nghị sửa đổi Luật Khoáng sản để tăng chế tài xử phạt.
