Thụy Sĩ là một trong những quốc gia giàu nhất toàn cầu, với thu nhập hộ gia đình trung bình vượt qua Mỹ, tuổi thọ người dân ngang bằng Nhật Bản và tỷ lệ công ty trong danh sách Fortune 500 cao nhất thế giới tính theo GDP. Cứ 80.000 người lại có một tỷ phú, giúp Thụy Sĩ đạt mật độ tỷ phú cao thứ ba thế giới, chỉ sau Luxembourg và Hong Kong (Trung Quốc). Sự ổn định và thịnh vượng này càng đáng chú ý trong bối cảnh nền kinh tế châu Âu trì trệ với gánh nặng nợ công gia tăng.
Bí ẩn sự giàu có của Thụy Sĩ
Nhiều chuyên gia từ lâu đã tranh luận về nguyên nhân thành công của Thụy Sĩ. Có ý kiến cho rằng đó nhờ các chính sách kinh tế, xã hội thận trọng và kiên trì, cùng những sáng kiến đổi mới tài tình. Sự ổn định chính trị cũng khiến Thụy Sĩ hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài. Tác giả Markus Somm đồng ý với các nhận định này, nhưng cho rằng chúng chưa đi sâu vào bối cảnh lịch sử. Cuốn sách Why Switzerland Became Rich: Facts and Myths of an Economic Miracle của ông giải thích tại sao một quốc gia hầu như không có nguyên liệu thô lại tích lũy được khối tài sản khổng lồ.
Lập trường trung lập
Nhờ lập trường không can thiệp vào công việc nội bộ hay xung đột vũ trang, Thụy Sĩ đã ký kết các hiệp định thương mại với nhiều quốc gia như Venice, Đế chế Habsburg, Pháp, Tây Ban Nha. Các thể chế và quốc gia này có xu hướng dành đặc quyền cho Thụy Sĩ vì không coi họ là mối đe dọa chính trị hay quân sự. Tuy nhiên, sự trung lập cũng là con dao hai lưỡi. Trong Thế chiến 2, Thụy Sĩ duy trì trung lập thương mại nhưng bị Đồng Minh phong tỏa kinh tế, buộc phải giao dịch với Đức Quốc xã để tránh nạn đói. Những phân tích này đặt ra góc nhìn khác về chỉ trích rằng người Thụy Sĩ tự nguyện bán vàng cho Đức.
Vị trí địa lý
Thụy Sĩ nằm ở trung tâm châu Âu, trên biên giới giữa châu Âu Germanic và châu Âu Latin. Khu vực này không chỉ là ranh giới địa lý mà còn là đường phân chia văn hóa, ngôn ngữ và lịch sử từ thời Đế quốc La Mã. Trong nhiều thế kỷ, vị trí này là lợi thế lớn khi Italy là quốc gia giàu nhất châu Âu suốt một nghìn năm. Thụy Sĩ luôn duy trì quan hệ chặt chẽ với Italy, và tất cả tuyến thương mại chính từ bắc xuống nam đều đi qua nước này. Lợi thế địa lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong sự thịnh vượng ngày nay.
Chính sách nhập cư
Trong quá khứ và hiện tại, dòng người nhập cư vào các thành phố như Geneva, Basel và Zurich đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển. Hiện nay, 25% dân số Thụy Sĩ là người nước ngoài. Người lao động Thụy Sĩ làm việc nhiều hơn khoảng 200 giờ so với người Đức. Các công ty Thụy Sĩ rất năng suất, thường đứng đầu các bảng xếp hạng đổi mới. Nhiều người từ các nước láng giềng đã di cư và làm giàu cho đất nước theo nhiều cách khác nhau.
Bài viết được thực hiện dựa trên cuốn sách Why Switzerland Became Rich của Markus Somm, do Tri Thức - Znews giới thiệu.
