Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên yêu cầu các cơ quan tuyệt đối không đề xuất lùi, rút hoặc điều chỉnh tiến độ đối với các dự án luật quan trọng đang được xin ý kiến. Các dự án bao gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Yêu cầu về tiến độ và chất lượng
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhận định đây là những dự án luật rất quan trọng, không chỉ đáp ứng mục tiêu trước mắt như tăng trưởng hai con số và vận hành trơn tru chính quyền ba cấp, nhất là chính quyền địa phương hai cấp, mà còn tạo ra thể chế đồng bộ, thông thoáng, khả thi để thực hiện hai mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẩn trương phối hợp Cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát bảo đảm tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ. Ông nhấn mạnh: “Tuyệt đối không đề xuất lùi, rút hoặc điều chỉnh tiến độ.”
Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật
Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục quán triệt sâu và thực hiện nghiêm túc yêu cầu về đổi mới tư duy, phương pháp xây dựng pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị với phương châm “thể chế kiến tạo, đi trước, mở đường cho phát triển”. Cơ quan chủ trì soạn thảo phải tập trung rà soát, phát hiện những “lỗ hổng”, điểm bất cập, bám sát các quan điểm, chủ trương trong các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị để thể chế đầy đủ, kịp thời trong dự thảo Luật.
Hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội phải trình đồng thời dự thảo Nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và điều kiện tổ chức thực hiện Luật.
Vai trò “gác cổng” của cơ quan thẩm tra
Các cơ quan thẩm tra phải thực hiện tốt vai trò “gác cổng” trong công tác lập pháp; chuyển mạnh từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách”, thể hiện rõ quan điểm, chính kiến trong việc đánh giá chất lượng, điều kiện trình, tính khả thi của từng nội dung trong dự thảo Luật để phát huy vai trò phản biện chính sách, nâng cao chất lượng thẩm tra.
Yêu cầu chung là phải bảo đảm tiến độ nhưng không được hạ thấp yêu cầu về chất lượng; tuyệt đối không chuẩn bị vội vàng để hồ sơ dự án Luật chưa bảo đảm yêu cầu, nội dung chưa chín, chưa rõ, thiếu tính khả thi hoặc phát sinh bất cập ngay sau khi Luật được ban hành.
Rà soát tính hợp hiến, hợp pháp và đánh giá tác động
Đối với các dự án Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo và Cơ quan chủ trì thẩm định, thẩm tra cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật; đặc biệt chú ý xử lý các nội dung giao thoa với các luật có liên quan, tránh phát sinh chồng chéo, mâu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý. Chú trọng đánh giá tác động chính sách, nhất là tác động đối với người dân, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước; kiên quyết cắt giảm các quy định không cần thiết, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đối với các chính sách có tác động lớn hoặc còn nhiều ý kiến khác nhau, cần tiếp tục đánh giá tác động, làm rõ căn cứ thực tiễn, cơ sở pháp lý và tính khả thi của từng phương án; báo cáo đầy đủ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Dự án luật sửa đổi 10 luật lĩnh vực nông nghiệp và môi trường
Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường gồm: Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Trồng trọt, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Thủy lợi, Luật Đê điều, Luật Tài nguyên nước, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Địa chất và khoáng sản. Dự án luật đề xuất cắt giảm 31 thủ tục hành chính, bãi bỏ 14 điều kiện kinh doanh không cần thiết và tiếp tục đơn giản hóa nhiều thủ tục trong 8 lĩnh vực quản lý. Cùng với đó, 24 thẩm quyền thuộc các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thú y, địa chất và khoáng sản sẽ được phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhằm nâng cao tính chủ động của địa phương.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc sửa đổi các quy định lần này nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, đồng thời hướng tới xây dựng nền hành chính phục vụ, nâng cao trách nhiệm giải trình, tăng tính minh bạch và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Việc đẩy mạnh phân cấp cho địa phương gắn với đơn giản hóa quy trình xử lý hồ sơ được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Dự án Luật sửa đổi Luật Kiến trúc
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, việc xây dựng dự án Luật là cần thiết để thể chế hóa kịp thời chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện hệ thống pháp luật, phù hợp tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Dự án luật làm rõ nội hàm “bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc”, gắn kiến trúc với bảo tồn và phát huy giá trị di sản, văn hóa vùng miền; khuyến khích phát triển kiến trúc mang bản sắc vùng miền, phù hợp điều kiện tự nhiên, lịch sử, xã hội của từng địa phương để xây dựng cơ chế nhận diện, đánh giá và bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị như một loại hình văn hóa đặc thù, thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Dự án Luật sửa đổi bốn luật lĩnh vực khoa học công nghệ
Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, sẽ luật hóa các nội dung phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện và ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, bảo đảm tính ổn định, liên tục và lâu dài. Do các nội dung sửa đổi cùng tập trung vào một nhóm vấn đề về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ, có mối liên hệ chặt chẽ về nội dung, việc xây dựng một luật sửa bốn luật theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp với Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị và quy trình “2 trong 1” tại Công văn số 69/UBTVQH16-PLTP của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
