Ngày 11/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan, đồng thời tiến hành khám xét khẩn cấp 5 địa điểm tại Hà Nội và Phú Thọ. Các địa điểm này là công ty cung cấp máy tính và cài đặt phần mềm. Đây là vụ án đầu tiên trên cả nước bị khởi tố liên quan đến hành vi sử dụng trái phép phần mềm máy tính có bản quyền, thể hiện quyết tâm của lực lượng Công an Phú Thọ trong đấu tranh, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.
Diễn biến vụ việc
Thời gian gần đây, tình trạng sử dụng trái phép các sản phẩm phần mềm máy tính có bản quyền, đặc biệt là hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office, diễn ra khá phổ biến. Nhiều đối tượng đã lợi dụng các website, diễn đàn công nghệ, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử để quảng cáo, mua bán, chia sẻ các phiên bản phần mềm không có bản quyền, đồng thời cung cấp các công cụ kích hoạt trái phép như crack, key lậu, activator nhằm vô hiệu hóa cơ chế bảo vệ bản quyền của nhà sản xuất.
Qua công tác điều tra, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam (số 2371, tổ 92, Khu 8, phường Nông Trang, Phú Thọ) do Nguyễn Thị Thanh Huyền (SN 1981) làm giám đốc, đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn tỉnh. Quá trình kiểm tra xác định các máy tính này được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows và phần mềm Microsoft Office có dấu hiệu sử dụng các công cụ kích hoạt bản quyền trái phép.
Mở rộng điều tra
Mở rộng kiểm tra tại một cơ sở giáo dục trên địa bàn, lực lượng công an tiếp tục phát hiện thêm 350 máy tính do nhà trường quản lý, sử dụng có dấu hiệu tương tự. Toàn bộ số máy tính này được cung cấp bởi Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam (số 7, ngách 20, ngõ 420 Khương Đình, Hà Nội) và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution (số 2, ngách 64/51 Vũ Trọng Phụng, phường Thanh Xuân, Hà Nội).
Theo cơ quan điều tra, giá trị bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office trên thị trường dao động từ khoảng 4-9 triệu đồng mỗi máy tính. Với số lượng máy vi phạm được phát hiện, thiệt hại trực tiếp đối với các chủ thể quyền được ước tính lên tới hàng chục tỷ đồng.
Tác động và hậu quả
Thiệt hại thực tế không chỉ dừng lại ở giá trị bản quyền bị chiếm đoạt mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm, làm suy giảm hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lành mạnh và quyền, lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp, tổ chức sở hữu phần mềm. Đây là những thiệt hại lâu dài, khó có thể đo đếm đầy đủ bằng giá trị vật chất.
Cơ quan công an xác định hành vi cài đặt, sử dụng hoặc cung cấp phần mềm không có bản quyền là hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính, vi phạm các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, việc sử dụng các phần mềm được kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, an ninh thông tin, dễ bị cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp, tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và xâm phạm bí mật của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang mở rộng điều tra, làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật.
