Từ hôm nay (1.7), Nghị định 169 của Chính phủ chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 128/2020, áp dụng nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Mức phạt tiền cho hành vi khai báo hải quan sai dao động từ 1 đến 40 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Phân loại mức phạt theo hành vi
Theo điều 9 của Nghị định 169, mức phạt thấp nhất từ 1-2 triệu đồng áp dụng đối với hành vi khai sai về số lượng, tên hàng, xuất xứ đối với hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại hoặc không khai mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán nhưng không làm ảnh hưởng đến trị giá hải quan. Mức 2-4 triệu đồng được áp dụng khi khai sai về số lượng, tên hàng, chất lượng, trị giá hải quan hoặc xuất xứ đối với hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển hoặc hàng hóa sử dụng, tiêu hủy trong khu phi thuế quan.
Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc diện miễn thuế hoặc không chịu thuế, hành vi khai sai về số lượng, tên hàng, chất lượng, trị giá hoặc xuất xứ sẽ bị phạt từ 3-5 triệu đồng. Khung phạt 5-10 triệu đồng áp dụng cho các hành vi như khai sai số lượng vận đơn, hành khách, kiện hành lý trên hồ sơ phương tiện vận tải hoặc khai sai về hàng hóa đưa vào, đưa ra khỏi kho ngoại quan.
Mức phạt cao nhất và các trường hợp đặc thù
Mức phạt cao nhất tại điều 9 là từ 20-40 triệu đồng đối với hành vi đã hoàn thành thủ tục hải quan nhưng không xuất khẩu hoặc xuất khẩu thiếu so với khai báo về số lượng, tên hàng hoặc trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu (trừ một số trường hợp đặc thù như hàng gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất và hàng kinh doanh tạm nhập - tái xuất). Quy định này không áp dụng đối với các trường hợp hủy tờ khai hoặc tờ khai không còn giá trị làm thủ tục hải quan theo quy định của pháp luật.
Nếu người khai hải quan tự phát hiện và khai bổ sung sau thời hạn quy định, mức phạt được giảm đáng kể. Cụ thể, hành vi tương ứng với khung phạt cao nhất chỉ bị phạt từ 10-20 triệu đồng thay vì 20-40 triệu đồng.
Chuyển xử lý sang các điều khoản khác nếu có dấu hiệu trốn thuế
Nghị định 169 cũng quy định, nếu hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn hoặc không thu, hoặc có dấu hiệu trốn thuế hay vi phạm quy định về quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, thì sẽ không xử lý theo điều 9 mà chuyển sang áp dụng các điều khoản khác về vi phạm thuế và gian lận hải quan với chế tài nghiêm khắc hơn.
