Bộ trưởng Tư pháp chỉ đạo chấn chỉnh công tác thẩm định, tập trung nâng cao chất lượng văn bản pháp luật
Phát biểu tại Hội nghị gần đây, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã nhấn mạnh rằng công tác xây dựng pháp luật trong thời gian qua đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ, áp lực cao về tiến độ và số lượng văn bản cần rà soát, xây dựng. Bên cạnh đó, nhiều chính sách mới mang tính phức tạp, trong bối cảnh tổ chức bộ máy và định hướng quản lý có nhiều thay đổi, càng làm gia tăng yêu cầu đối với công tác này.
Bộ trưởng ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực, cố gắng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong Bộ và các đơn vị chuyên môn, những người đã chủ động "giữ nhịp" để bảo đảm công việc được triển khai thông suốt. Ông nhận định đây là sự cố gắng rất lớn, chưa từng có tiền lệ trong lịch sử.
Thẳng thắn nhìn nhận hạn chế và yêu cầu chấn chỉnh
Tuy nhiên, từ những bài học thực tiễn điển hình vừa qua, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh thẳng thắn thừa nhận rằng trong công tác thẩm định vẫn còn những hạn chế, chưa thật sự làm tròn vai trò được giao. Trên cơ sở đó, ông yêu cầu phải chấn chỉnh ngay một số vấn đề trọng tâm để cải thiện hiệu quả.
Theo Bộ trưởng, cần xác định rõ vai trò "người gác cổng" của Bộ Tư pháp – đây là chốt chặn pháp lý cuối cùng của Chính phủ. Ông nhấn mạnh tuyệt đối không được chạy theo số lượng mà xem nhẹ chất lượng văn bản, đảm bảo mỗi văn bản đều đáp ứng các tiêu chuẩn cao.
Đổi mới mạnh mẽ chất lượng báo cáo thẩm định
Bộ trưởng yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ chất lượng báo cáo thẩm định, trong đó đặc biệt chú trọng việc "soi" kỹ Báo cáo đánh giá tác động (RIA). Báo cáo thẩm định phải thể hiện rõ chính kiến của cơ quan thẩm định, không được chung chung mà phải đi sâu vào đánh giá tính khả thi và điều kiện bảo đảm thi hành.
Để làm được điều đó, cần nâng cao bản lĩnh và trách nhiệm của đội ngũ thẩm định viên. Đồng thời, phải phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành soạn thảo trên tinh thần cương quyết nhưng mang tính xây dựng, hướng dẫn để các cơ quan liên quan thực hiện đúng quy định.
Trao đổi thẳng thắn và đề xuất giải pháp
Tại Hội nghị, đại diện các đơn vị đã phát biểu thẳng thắn, đi sâu vào chuyên môn, chỉ rõ những vướng mắc và bất cập trong thực tiễn để cùng thảo luận, tìm giải pháp tháo gỡ. Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đề nghị các đơn vị thuộc Bộ tập trung triển khai nghiêm túc 4 nhóm giải pháp trọng tâm sau:
- Về trình tự, thủ tục và hồ sơ thẩm định: Bám sát quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025; hạn chế tối đa việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn khi không thật sự cần thiết.
- Về đổi mới hoạt động của Hội đồng thẩm định: Mở rộng thành phần tham gia, bao gồm đại diện các Bộ, ngành, VCCI, các hiệp hội ngành nghề, địa phương, và đặc biệt là các Ủy ban của Quốc hội. Tổ chức hội thảo, tọa đàm, tham vấn chuyên gia cho các vấn đề phức tạp.
- Về nâng cao chất lượng nội dung báo cáo thẩm định: Đây là sản phẩm quan trọng nhất, phải làm rõ các vấn đề về nguồn lực, ngân sách, tổ chức bộ máy, và khả năng đáp ứng của địa phương. Báo cáo phải là "văn bản pháp lý cứng", làm căn cứ tin cậy cho Văn phòng Chính phủ và Lãnh đạo Chính phủ.
- Về đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Xây dựng hệ thống cảnh báo tiến độ với cơ chế "đèn xanh, đèn đỏ", nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát văn bản pháp luật. Ưu tiên bố trí kinh phí từ nguồn xây dựng pháp luật.
Thứ trưởng Tư pháp Phan Chí Hiếu được giao chỉ đạo rà soát, chuẩn hóa hệ thống mẫu Báo cáo thẩm định, bảo đảm thống nhất, khoa học, và bao quát đầy đủ các yêu cầu về tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và tính khả thi để áp dụng chung trong toàn Bộ.
