Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, đã ra lệnh ân xá cho một số lượng lớn tù nhân, bao gồm cả những người bị kết án liên quan đến các cuộc biểu tình gần đây. Quyết định này được công bố vào ngày 5/2, nhân dịp kỷ niệm 44 năm Cách mạng Hồi giáo Iran.
Chi tiết về lệnh ân xá
Theo truyền thông nhà nước Iran, lệnh ân xá áp dụng cho hàng nghìn tù nhân, trong đó có những người bị bắt trong các cuộc biểu tình lan rộng từ tháng 9/2022. Các cuộc biểu tình bùng phát sau cái chết của Mahsa Amini, một phụ nữ 22 tuổi bị cảnh sát đạo đức bắt giữ vì vi phạm quy định trang phục. Chính quyền Iran cho biết lệnh ân xá không áp dụng cho những người bị kết án tội gián điệp hoặc có liên hệ trực tiếp với các thế lực nước ngoài.
Căng thẳng tại eo biển Hormuz hạ nhiệt
Trong một diễn biến khác, căng thẳng tại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng – đã giảm đáng kể sau khi Iran và các nước láng giềng đạt được thỏa thuận tạm thời. Eo biển Hormuz là cửa ngõ chiến lược, nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua. Các cuộc đụng độ gần đây giữa lực lượng Iran và hải quân Mỹ đã làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.
Thỏa thuận tạm thời
Iran và các nước vùng Vịnh, dưới sự trung gian của Oman, đã nhất trí giảm leo thang quân sự tại khu vực. Theo một quan chức ngoại giao Iran, “cả hai bên đều nhận thấy sự cần thiết phải duy trì an ninh hàng hải và ổn định thị trường năng lượng.” Thỏa thuận này chưa được công bố chính thức nhưng các nguồn tin cho biết nó bao gồm việc trao đổi tù nhân và nới lỏng các hạn chế đi lại.
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Giá dầu thế giới đã giảm nhẹ sau thông tin về thỏa thuận, với dầu Brent giảm 1,5% xuống còn 82 USD/thùng. Các nhà phân tích cho rằng việc giảm căng thẳng tại Hormuz sẽ giúp ổn định nguồn cung, vốn đang chịu áp lực từ lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Nga và sản lượng thấp của OPEC+.
Phản ứng quốc tế
Mỹ và Liên minh châu Âu hoan nghênh động thái ân xá của Iran, nhưng kêu gọi Tehran tôn trọng nhân quyền và thả thêm các tù nhân chính trị. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tuyên bố: “Chúng tôi ghi nhận quyết định này, nhưng sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình nhân quyền tại Iran.” Về phần mình, Iran khẳng định lệnh ân xá thể hiện “lòng khoan dung của hệ thống Hồi giáo” và kêu gọi các nước phương Tây ngừng can thiệp vào công việc nội bộ.
