Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 23/6 đã kiên quyết loại trừ bất kỳ cuộc đàm phán nào về năng lực quân sự của Iran. Ông nhấn mạnh, sức mạnh quốc phòng của đất nước là điều cần thiết để bảo vệ chủ quyền trước các mối đe dọa từ bên ngoài.
Iran không bao giờ thỏa hiệp về năng lực phòng thủ và răn đe
Phát biểu cùng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif trong một cuộc họp báo chung ở Islamabad, ông Pezeshkian cho biết Iran sẽ không bao giờ thảo luận về năng lực phòng thủ và răn đe của mình với bất kỳ bên nào, trong bất kỳ hoàn cảnh nào. "Chúng tôi sẽ không bao giờ đàm phán với bất kỳ ai về năng lực quốc phòng của mình", ông nói.
Tổng thống Iran cho biết sức mạnh quân sự của Tehran đóng vai trò như một công cụ răn đe chống lại các mối đe dọa từ bên ngoài. Ông đồng thời bác bỏ các lời kêu gọi thảo luận về chương trình quốc phòng của đất nước. "Trong bất kỳ điều kiện nào, Iran sẽ không bao giờ tiến hành các cuộc đàm phán với bất kỳ bên nào về năng lực phòng thủ và răn đe của mình", ông khẳng định.
Bối cảnh căng thẳng và thỏa thuận với Mỹ
Những tuyên bố của ông được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng vẫn kéo dài giữa Tehran và Washington, bất chấp hai bên đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) gần đây nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 3 tháng qua. Pakistan đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy MOU giữa Iran và Mỹ, với việc Thủ tướng Sharif và Tư lệnh Lục quân, Thống chế Asim Munir đã giúp trung gian hòa giải các cuộc đàm phán. Thỏa thuận này đã mở đường cho một lệnh ngừng bắn và vạch ra các cuộc thảo luận trong tương lai về các vấn đề bao gồm dỡ bỏ lệnh trừng phạt và an ninh khu vực.
Tuy nhiên, các quan chức Iran nhiều lần nhấn mạnh, bất kỳ hoạt động ngoại giao nào trong tương lai cũng phải dẫn đến việc thực thi đầy đủ thỏa thuận, bao gồm cả việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và các bảo đảm chống lại các hành động quân sự tiếp theo. Ông Pezeshkian cho biết Iran tin rằng hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở Tây Á và Vùng Vịnh chỉ có thể đạt được thông qua đối thoại chân thành, hợp tác khu vực và các tương tác dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau.
MOU 14 điểm và lập trường của Mỹ về tên lửa
Tuần trước, Mỹ đã công bố văn bản chính thức của MOU đã đạt được với Iran. Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ đã tiết lộ tài liệu gồm 14 điểm này, trong đó bao gồm các điều khoản về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, nới lỏng một số hạn chế tài chính nhất định đối với Iran và vạch ra các kỳ vọng cho các cuộc đàm phán kỹ thuật trong tương lai về chương trình hạt nhân Iran.
Văn bản được công bố không đề cập đến bất kỳ yêu cầu nào buộc Iran phải hạn chế chương trình tên lửa hay các năng lực phòng thủ rộng lớn hơn của nước này. Hạn chế rõ ràng duy nhất liên quan đến vũ khí trong văn bản là cam kết của Iran về việc không "thu mua hoặc phát triển vũ khí hạt nhân". Mặc dù trước đây Tổng thống Mỹ Donald Trump từng coi việc giới hạn chương trình tên lửa của Iran là lý do trung tâm cho các chiến dịch quân sự của Mỹ, lập trường của ông dường như đã thay đổi trong các cuộc đàm phán ngoại giao. Ông đã phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh G7 tuần trước rằng "tên lửa không phải là vấn đề".
Iran chưa sử dụng hết năng lực quân sự
Trong một diễn biến liên quan khác, Chuẩn tướng Ahmadreza Pourdastan, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược của Quân đội Iran, cho biết các lực lượng vũ trang của Iran đã chuyển dịch từ học thuyết quân sự phòng thủ sang tấn công, với việc các chiến dịch đòn phủ đầu hiện đã được đặt lên bàn nghị sự. Ông khẳng định Iran vẫn chưa triển khai một phần lớn năng lực quân sự của mình.
"Trong một học thuyết tấn công, các chiến dịch đòn phủ đầu cũng được định nghĩa. Nếu tính cấp thiết của hệ thống đòi hỏi điều đó, chúng tôi có thể làm cho đối phương bất ngờ thông qua các chiến dịch đòn phủ đầu ở những đấu trường chưa được biết tới", ông Pourdastan nói. Vị chỉ huy cho biết các lực lượng vũ trang của Iran vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu toàn diện và vẫn chưa tiết lộ tất cả các năng lực của mình. "Các lực lượng vũ trang vẫn chưa đưa vào vận hành một phần quan trọng trong các năng lực của mình", ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng đối phương biết rõ bất kỳ tính toán sai lầm nào cũng sẽ phải hứng chịu sự đáp trả của Iran "vượt ra ngoài các biên giới và eo biển Hormuz".
