Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Hướng dẫn liên ngành số 24/HDLN-BCA-BQP-BYT-BCT-BTC-VKSNDTC-TANDTC về xử lý hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ khí N₂O (khí cười).
Mục đích và căn cứ pháp lý
Hướng dẫn nhằm thống nhất việc áp dụng pháp luật trong xử lý các hành vi vi phạm liên quan khí N₂O, đảm bảo thực hiện đúng quy định của pháp luật hình sự và các quy định pháp luật có liên quan. Căn cứ Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội, từ năm 2025 cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người nhằm bảo đảm sức khỏe cộng đồng, trật tự, an toàn xã hội. Ngoài ra, hướng dẫn còn dựa trên Công văn số 3584/BYT-KCB ngày 19/5/2026 của Bộ Y tế về tác hại đối với sức khỏe con người khi khí N₂O được sử dụng qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế và thực trạng lạm dụng khí N₂O gây ảnh hưởng đến sức khỏe, an ninh, trật tự.
Hành vi bị nghiêm cấm
Hướng dẫn nêu rõ, dinitơ monoxit (Nitrous oxide), còn gọi là dinitrogen monoxide, có công thức hóa học là N₂O, thường được gọi là “khí cười”. Khi sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, khí N₂O có thể gây tác hại đối với sức khỏe. Các bình khí cười được vận chuyển đến các tỉnh để tiêu thụ. Theo đó, việc sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế là hành vi bị nghiêm cấm.
Xử lý hình sự
Tùy theo tính chất, mức độ và khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, các hành vi này được xem xét xử lý về Tội "Sản xuất, buôn bán hàng cấm" hoặc Tội "Tàng trữ, vận chuyển hàng cấm" theo quy định tại Điều 190 và Điều 191 Bộ luật Hình sự năm 2015 đã được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2024 và 2025.
Ngoại lệ cho mục đích hợp pháp
Hướng dẫn cũng làm rõ, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, tồn trữ, vận chuyển, quản lý, sử dụng, thí nghiệm, thử nghiệm, giám định, kiểm định, kiểm nghiệm, xét nghiệm, nghiên cứu khoa học đối với khí N₂O nhằm phục vụ mục đích công nghiệp, thực phẩm và y tế tiếp tục được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Định giá hàng hóa
Đối với việc xác định giá trị hàng hóa là khí N₂O làm căn cứ xử lý theo Điều 190 và Điều 191 Bộ luật Hình sự, Hướng dẫn yêu cầu phải tuân thủ các quy định về căn cứ và phương pháp định giá theo khoản 2, khoản 3 Điều 20 Nghị định số 250/2025/NĐ-CP cùng các quy định pháp luật có liên quan.
