Tại Hải Phòng, hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý, đặc biệt là các cơ sở nhỏ lẻ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp siết chặt quản lý, hướng tới giết mổ tập trung.
Thực trạng giết mổ nhỏ lẻ và những bất cập
Theo Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng), toàn thành phố có 2.181 cơ sở giết mổ, trong đó chỉ có 9 cơ sở tập trung, còn lại 2.172 cơ sở nhỏ lẻ. Các cơ sở tập trung được đầu tư bài bản, đảm bảo vệ sinh thú y và được kiểm soát chặt chẽ. Tuy nhiên, công suất hoạt động chưa hiệu quả, chỉ đạt 600-700 con lợn/ngày và 5.000-7.000 con gia cầm/ngày, chủ yếu phục vụ khu vực nội thành.
Ngược lại, các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ phân bố rải rác ở nông thôn và chợ, không được kiểm soát theo quy định. Phần lớn chỉ giết mổ 1-5 con/ngày, diện tích chật hẹp, không phân khu sạch - bẩn, khó truy xuất nguồn gốc. Sản phẩm được bán trực tiếp tại các chợ dân sinh, chợ cóc, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Ông Vũ Văn Hoạt, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y cho biết, việc giết mổ nhỏ lẻ còn nhiều tồn tại do tập quán chăn nuôi phân tán. Các điểm giết mổ xen kẽ khu dân cư không đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và môi trường. Kiểm soát giết mổ gặp khó khăn do thiếu nhân lực, thiết bị kiểm tra nhanh, chủ yếu dựa vào cảm quan. Qua kiểm tra, trên 50% cơ sở nhỏ lẻ chưa đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y.
Khó khăn trong xây dựng cơ sở giết mổ tập trung
Việc xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung gặp nhiều trở ngại. Chính sách đất đai, giải phóng mặt bằng chưa thu hút nhà đầu tư. Hoạt động giết mổ tập trung đòi hỏi vốn lớn, thời gian thu hồi chậm, thường xuyên phải nâng cấp. Bà Vũ Thị Chinh, Giám đốc Cơ sở giết mổ của Công ty Hoàng Long, chia sẻ doanh nghiệp được yêu cầu di dời từ năm 2022 nhưng đến tháng 5/2026 vẫn chưa có mặt bằng mới.
Ngoài ra, nhận thức của người tiêu dùng và chủ cơ sở còn hạn chế. Hệ thống chợ xuống cấp, chợ tạm, chợ cóc hoạt động tự phát. Luật Thú y không yêu cầu kiểm dịch nội tỉnh, gây khó khăn trong kiểm soát nguồn gốc.
Giải pháp siết chặt quản lý
Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2050 có 55 cơ sở giết mổ tập trung, đáp ứng 100% nhu cầu, xóa bỏ hoàn toàn giết mổ nhỏ lẻ. Hiện tại, thành phố tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn chính sách khuyến khích đầu tư. Hàng năm, giám sát vệ sinh thú y tại các cơ sở tập trung, kiểm tra chỉ tiêu vi sinh, xử lý vi phạm.
Thành phố kiện toàn đội ngũ quản lý an toàn thực phẩm, nâng cao năng lực cơ quan thú y. Ủy ban nhân dân cấp xã tăng cường quản lý giết mổ nhỏ lẻ, không để phát sinh thêm và kiên quyết chấm dứt hoạt động không đảm bảo vệ sinh. Hải Phòng bố trí quỹ đất, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư mạng lưới giết mổ tập trung. Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, đầu tư thiết bị kiểm nghiệm nhanh tại cơ sở giết mổ.
Đồng thời, đầu tư xây dựng hệ thống chợ đầu mối, chợ thực phẩm tập trung đảm bảo vệ sinh, từng bước xóa bỏ chợ tạm, chợ cóc. Tăng cường kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thịt lưu thông trên thị trường; tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các chợ, cơ sở kinh doanh; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
