Sáng 29/5, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết một năm thực hiện mô hình Tòa án ba cấp gắn với vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Báo cáo tại hội nghị cho thấy, từ ngày 1/7/2025, Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội gồm Tòa án nhân dân thành phố và 30 Tòa án nhân dân cấp huyện được sắp xếp, tổ chức thành 12 Tòa án nhân dân khu vực - Hà Nội, giảm 18 đầu mối. Việc tổ chức, sắp xếp này đã giúp giảm 60% đầu mối tổ chức bộ máy, tinh gọn bộ máy và tối ưu hóa nguồn lực, đánh dấu bước cải cách tư pháp quan trọng.
Tòa án nhân dân khu vực không chỉ đơn thuần là phép cộng về nhân sự và số lượng án thụ lý, giải quyết của các Tòa án nhân dân cấp huyện trên địa bàn. Mặc dù biên chế chưa được bổ sung, lượng án thụ lý, giải quyết tăng nhiều so với các năm trước, và thực hiện sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo mô hình mới, nhưng nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ; chủ động, sáng tạo, vượt khó; quyết liệt nâng cao hiệu quả quản lý, chỉ đạo, điều hành với phương châm 6 rõ “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”; đẩy mạnh cải cách tư pháp gắn với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, công tác của Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội đã vượt các chỉ tiêu kế hoạch đề ra, bảo đảm tiến độ, chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ việc theo quy định của pháp luật.
Tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, các vụ án hình sự lớn, phức tạp, được dư luận xã hội quan tâm, đặc biệt là các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Thành ủy về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo đã được Tòa án phối hợp tốt với các cơ quan tố tụng tại Trung ương và Thành phố khẩn trương nghiên cứu hồ sơ để đưa ra xét xử kịp thời, nghiêm minh, đáp ứng yêu cầu chính trị, được dư luận đồng tình ủng hộ.
Từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 30/4/2026, Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội thụ lý 52.858 vụ việc (thụ lý mới 43.903 vụ việc), giải quyết 41.615 vụ việc, đạt tỷ lệ 78,73%; còn tồn 11.243 vụ việc. Trong đó, Tòa án nhân dân khu vực thụ lý 48.070 vụ việc, giải quyết 37.811 vụ việc, đạt tỷ lệ 78,66%. Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội thụ lý 4.788 vụ việc, giải quyết 3.804 vụ việc, đạt tỷ lệ 79,45%. Tỷ lệ án bị hủy, sửa (do lỗi chủ quan) là 44 vụ, chiếm 0,11% số án giải quyết; số án sửa là 135 vụ, chiếm 0,32% số án giải quyết.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình tổ chức mới vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Khối lượng công việc tăng trong khi biên chế, đặc biệt là số lượng Thẩm phán còn thiếu, dẫn đến áp lực lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Địa bàn quản lý rộng gây khó khăn trong công tác xác minh, thu thập chứng cứ, triệu tập đương sự và tổ chức xét xử. Một số quy định về phân cấp, phân quyền và phối hợp công tác chưa thật sự đồng bộ với mô hình tổ chức mới; việc bàn giao hồ sơ, trao đổi thông tin, cung cấp tài liệu, chứng cứ giữa các cơ quan có lúc còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ việc. Ngoài ra, cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyển đổi số và xử lý công việc trong giai đoạn hiện nay; công tác phối hợp của chính quyền địa phương trong một số hoạt động tố tụng dân sự, hành chính còn lúng túng, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Thời gian tới, Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội tiếp tục tổ chức quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các Nghị quyết, Chỉ thị, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác tư pháp và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; các Nghị quyết, Chỉ đạo của Tòa án nhân dân tối cao, Thành ủy Hà Nội. Tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ việc; tập trung giải quyết án tồn đọng, án quá hạn. Phấn đấu đạt và vượt các chỉ tiêu công tác theo Nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Tòa án nhân dân tối cao.
Khắc phục triệt để việc để các vụ án quá thời hạn xét xử do nguyên nhân chủ quan; bảo đảm xét xử nghiêm minh, khách quan, công bằng, đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm. Xét xử kịp thời, nghiêm minh các vụ án hình sự, đặc biệt là các vụ án do Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban chỉ đạo Thành ủy về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của Tòa án.
Tại hội nghị, nhiều ý kiến tâm huyết từ lãnh đạo các đơn vị đã tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp, tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác xét xử, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của Tòa án.
Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Xuân Kỳ, Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội ghi nhận và biểu dương những kết quả Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội đạt được sau một năm thực hiện mô hình mới; đồng thời yêu cầu các đơn vị tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và các chủ trương, định hướng của Đảng. Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc vận hành mô hình Tòa án ba cấp phải gắn với nâng cao vai trò của ngành Tòa án trong quá trình thực thi chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm hoạt động xét xử thông suốt, hiệu lực, hiệu quả.
Đối với các vụ án tồn đọng, quá hạn, đồng chí Nguyễn Xuân Kỳ yêu cầu ngay trong tháng 6, các Phó Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội phụ trách địa bàn thành lập các tổ thanh tra, kiểm tra để kịp thời nhận diện khó khăn, tháo gỡ vướng mắc và giải quyết dứt điểm. Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội cũng đề nghị Chánh án các Tòa án nhân dân khu vực tiếp tục phát huy vai trò người đứng đầu, chủ động phối hợp chính quyền địa phương và các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn công tác. Trong bối cảnh áp lực công việc ngày càng lớn, biên chế chưa được bổ sung, mỗi cán bộ, công chức ngành Tòa án cần tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả công việc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
