Hội Luật gia Việt Nam: 71 năm đồng hành xây dựng Nhà nước pháp quyền
Nhân dịp kỷ niệm 71 năm ngày thành lập Hội Luật gia Việt Nam (4/4/1955 – 4/4/2026), ông Nguyễn Minh Chung – Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương đã có cuộc trao đổi với Người Đưa Tin về vị trí, vai trò và kỳ vọng đối với Hội trong hệ thống các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu mới của thời đại.
Đưa pháp luật đến gần hơn với Nhân dân
Khi được hỏi về những dấu ấn nổi bật của Hội Luật gia Việt Nam sau 71 năm xây dựng và phát triển, ông Nguyễn Minh Chung nhấn mạnh rằng Hội đã khẳng định vị thế là một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp quan trọng, với những đóng góp bền bỉ và thiết thực trong hệ thống chính trị. Từ những ngày đầu thành lập trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, Hội đã sớm tập hợp được đội ngũ luật gia có bản lĩnh chính trị vững vàng, gắn bó với sự nghiệp cách mạng, góp phần xây dựng nền tảng pháp lý cho Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Một trong những dấu ấn nổi bật là Hội luôn đồng hành cùng quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia. Thông qua việc tham gia góp ý, tư vấn, phản biện các dự án luật, pháp lệnh, chính sách lớn, Hội đã đóng góp nhiều ý kiến xác đáng, có giá trị thực tiễn cao. Đồng thời, Hội tích cực tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật, đưa pháp luật đến gần hơn với nhân dân, góp phần nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong xã hội.
Bên cạnh đó, Hội Luật gia Việt Nam còn là lực lượng nòng cốt trong hoạt động đối ngoại nhân dân về pháp luật, tham gia đấu tranh bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên các diễn đàn quốc tế bằng công cụ pháp lý. Những đóng góp đó không chỉ khẳng định vai trò của Hội trong nước mà còn góp phần nâng cao uy tín, vị thế pháp lý của Việt Nam trên trường quốc tế.
Vị trí đặc thù trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc
Về vị trí của Hội Luật gia Việt Nam trong hệ thống các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ông Nguyễn Minh Chung cho biết Hội có vị trí đặc thù, vừa là tổ chức tập hợp đội ngũ trí thức pháp lý, vừa là lực lượng trực tiếp tham gia vào các hoạt động giám sát và phản biện xã hội. Đây là một lợi thế quan trọng giúp Hội phát huy vai trò chuyên môn, đóng góp thiết thực vào việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thời gian qua, vị trí của Hội được thể hiện rõ qua việc tham gia tích cực vào các chương trình phối hợp hành động do Mặt trận chủ trì. Hội đã chủ động đề xuất, tham gia góp ý nhiều chủ trương, chính sách lớn; đồng thời cử các chuyên gia, luật gia có uy tín tham gia các hội đồng tư vấn, các đoàn giám sát của Mặt trận. Qua đó, tiếng nói của Hội ngày càng có trọng lượng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động chung của hệ thống Mặt trận.
Không chỉ dừng lại ở vai trò tham gia, Hội còn từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt về chuyên môn pháp lý trong một số lĩnh vực hoạt động của Mặt trận. Việc phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ của đội ngũ luật gia đã góp phần làm sâu sắc hơn nội dung giám sát, phản biện xã hội, bảo đảm tính khách quan, khoa học và thuyết phục trong các kiến nghị chính sách.
Khẳng định uy tín thông qua tư vấn và phản biện
Thông qua kênh của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam đã phát huy rõ nét vai trò tư vấn, phản biện và tham gia xây dựng pháp luật. Hội tích cực tham gia góp ý vào các dự thảo luật, pháp lệnh, nghị định và nhiều chính sách quan trọng của Đảng, Nhà nước. Nhiều ý kiến của Hội có giá trị lý luận và thực tiễn cao đã được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Một điểm nổi bật là Hội đã tham gia hiệu quả vào các Hội đồng tư vấn, Hội đồng phản biện xã hội do Mặt trận tổ chức. Thông qua các diễn đàn khoa học, hội thảo chuyên đề, Hội đã huy động được trí tuệ tập thể của đội ngũ luật gia, chuyên gia pháp lý để phân tích, đánh giá sâu sắc các vấn đề chính sách. Qua đó, góp phần bảo đảm các quyết sách được ban hành có cơ sở khoa học vững chắc và phù hợp với thực tiễn.
Đồng thời, Hội cũng tích cực tham gia các hoạt động giám sát việc thực thi pháp luật, phát hiện những bất cập, khoảng trống pháp lý để kiến nghị sửa đổi, bổ sung. Vai trò này không chỉ góp phần hoàn thiện pháp luật mà còn nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.
Định hướng phát triển trong bối cảnh mới
Trong bối cảnh mới với yêu cầu ngày càng cao đối với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, ông Nguyễn Minh Chung cho rằng Hội Luật gia Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ luật gia, cả về trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng tham gia tư vấn, phản biện, cũng như khẳng định uy tín của Hội trong hệ thống Mặt trận.
Bên cạnh đó, Hội cần tăng cường tính chủ động, nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và phản biện chính sách một cách khoa học, độc lập và kịp thời. Việc đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận pháp lý gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới sẽ giúp Hội có những đóng góp sâu sắc và có tầm chiến lược hơn.
Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tăng cường kết nối, phối hợp với các tổ chức thành viên khác trong hệ thống Mặt trận. Qua đó, tạo sức mạnh tổng hợp, lan tỏa tiếng nói của Hội, khẳng định rõ hơn vai trò là lực lượng tư vấn pháp lý tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Kỳ vọng cho tương lai
Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày thành lập, ông Nguyễn Minh Chung bày tỏ kỳ vọng Hội Luật gia Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, trí tuệ và trách nhiệm xã hội, trở thành trung tâm tập hợp lực lượng trí thức pháp lý có uy tín cao, có tiếng nói ngày càng quan trọng trong đời sống chính trị - pháp lý của đất nước. Đặc biệt, Hội cần tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật, nhất là trong các lĩnh vực mới, phức tạp, gắn với chuyển đổi số, kinh tế số và hội nhập quốc tế.
Quan trọng hơn, Hội cần góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, bảo đảm công bằng, minh bạch và thượng tôn pháp luật. Qua đó, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước, xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có vị thế và uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế.
