Hà Nội sẽ xử phạt gấp 1,5-2 lần mức tiền phạt chung do Chính phủ quy định đối với 28 hành vi vi phạm trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị; môi trường và đất đai. Quy định này có hiệu lực từ ngày 1/7 theo Luật Thủ đô 2026.
Cơ sở pháp lý và thực tiễn
Ngày 30/6, tại tọa đàm về Luật Thủ đô 2026 do báo An ninh Thủ đô tổ chức, nhiều người dân quan tâm nội dung luật cho phép HĐND TP Hà Nội quy định mức phạt cao hơn 1,5-2 lần so với quy định của Chính phủ đối với một số vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, môi trường và đất đai từ ngày 1/7.
Thượng tá Nguyễn Thành Lâm, Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an TP Hà Nội), cho biết dù mức xử phạt theo Nghị định 144 (trước đây là Nghị định 167) đã được tăng lên, nhưng qua kiểm tra thực tế, việc chấp hành pháp luật của một số cá nhân và cơ sở, đặc biệt là các cơ sở kinh doanh vẫn còn những hạn chế nhất định.
Theo ông Lâm, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên xuất phát từ tâm lý chủ quan, nhiều người cho rằng các vi phạm này đơn giản, hậu quả không nghiêm trọng nên đã bỏ qua việc thực hiện các quy định kỹ thuật và quy trình bắt buộc.
Mục tiêu tăng tính răn đe
"Từ thực tế đó, chúng tôi đã căn cứ vào Luật Thủ đô để tham mưu nâng mức phạt lên 1,5-2 lần nhằm tạo ra chế tài đủ mạnh, tăng sức răn đe và thay đổi triệt để nhận thức của người dân", ông Lâm thông tin.
Thượng tá Nguyễn Thành Lâm, Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an TP Hà Nội, cho rằng khi mức hình phạt được nâng lên, hành vi và nhận thức của người dân cũng như các chủ doanh nghiệp đã có sự cải thiện lớn. Ông dẫn chứng: trong lĩnh vực trật tự đô thị, trước đây do mức phạt cũ còn thấp, có những cơ sở sẵn sàng chấp nhận nộp phạt để tiếp tục vi phạm, thậm chí có đơn vị bị xử phạt đến 5-6 lần vẫn tái phạm.
Tuy nhiên, ông Lâm cho biết khi mức phạt được nâng lên gấp đôi, cục diện đã thay đổi hoàn toàn. Qua thống kê và ghi nhận, ngay trong quá trình tuyên truyền, các chủ cơ sở đã chủ động thay đổi hành vi ngay lập tức vì mức phạt mới rất cao, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế của họ.
Phòng ngừa và nâng cao ý thức
Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Công an TP Hà Nội cũng nhấn mạnh việc tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi không chỉ nhằm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, mà còn hướng tới mục tiêu phòng ngừa, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, tổ chức và doanh nghiệp.
Theo ông Lâm, Công an TP Hà Nội đặt phương châm đầu tiên là tuyên truyền cụ thể, sâu rộng bằng nhiều hình thức đến từng cá nhân, khu dân cư, chung cư và các khu nhà trọ, đặc biệt là những nơi có nguy cơ cao xảy ra vi phạm. Ông Lâm cho biết lực lượng chức năng chỉ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính đối với những trường hợp đã được tuyên truyền, hướng dẫn nhiều lần nhưng vẫn cố tình vi phạm.
Vi phạm giao thông chưa chuyển biến
Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng CSGT (Công an TP Hà Nội), cho biết mặc dù Nghị định 168 về xử phạt vi phạm giao thông với mức xử phạt khá cao đã có hiệu lực nhưng tình hình vi phạm giao thông vẫn chưa chuyển biến đáng kể.
Theo ông Long, Luật Thủ đô không chỉ là một đạo luật đơn thuần mà còn là đòn bẩy chiến lược giải quyết cơ chế đặc thù cho Hà Nội, trong đó cho phép tăng mức tiền phạt đối với nhiều hành vi vi phạm lĩnh vực giao thông.
Cho biết mức tiền phạt được đưa ra chưa tương xứng với hành vi vi phạm nên số vi phạm ngày càng gia tăng, ông Long cho hay Phòng CSGT đã tham mưu tăng mức xử phạt lên 1,5-2 lần với một số hành vi lĩnh vực giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị và HĐND thành phố đã thông qua nghị quyết.
