Ngày 5/8, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo “Đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật Phát triển đô thị”. Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị.
Sự cấp thiết của Luật Phát triển đô thị
Phát biểu khai mạc, Thạc sĩ Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, nhấn mạnh: Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo, việc xây dựng các đô thị hiện đại, thông minh, thu hút đầu tư quốc tế trở nên cấp thiết. Đô thị không chỉ là không gian phát triển kinh tế mà còn là không gian sáng tạo, văn hóa, không gian sống đáp ứng yêu cầu văn minh, bền vững.
Thực tế cho thấy, nhiều cơ chế, chính sách phát triển đô thị thời gian qua đã phát huy hiệu quả nhưng vẫn mang tính thí điểm, phân tán ở nhiều văn bản khác nhau, chưa hình thành khuôn khổ pháp lý thống nhất, ổn định, lâu dài. Bên cạnh đó, thực tiễn đặt ra nhiều vấn đề mới như quản trị đô thị thông minh, phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), khai thác không gian ngầm, không gian trên cao, chuyển đổi số, hạ tầng đồng bộ, kinh tế tầm thấp, kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng sống và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Ý kiến chuyên gia: Cần xác định rõ bản chất luật
Góp ý dự thảo, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Trần Thị Lan Anh, Viện nghiên cứu Kinh tế xây dựng và đô thị (Tổng Hội Xây dựng Việt Nam), cho rằng dự thảo Luật có ý nghĩa quan trọng trong thể chế hóa chủ trương phát triển hệ thống đô thị quốc gia giai đoạn mới. Tuy nhiên, dự thảo hiện còn tồn tại vấn đề nền tảng: chưa xác định rõ bản chất là luật khung điều chỉnh toàn bộ hệ thống đô thị hay chỉ là luật quy định cơ chế, chính sách đặc thù cho một số đô thị cụ thể.
Theo bà Lan Anh, việc chưa làm rõ dẫn đến mâu thuẫn giữa tên gọi và nội dung, thiếu tính hệ thống, bao quát, nguy cơ chồng lấn với các luật hiện hành. Đặc biệt, luật chưa đáp ứng yêu cầu quản lý phát triển đô thị trên phạm vi cả nước trong bối cảnh mới sau sắp xếp đơn vị hành chính. Bà đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu cơ cấu lại Luật thành hai phần: hình thành, phát triển đô thị trực thuộc tỉnh và phát triển thành phố trực thuộc Trung ương, khu kinh tế đặc biệt. Đồng thời, bổ sung phần khung pháp lý chung cho toàn bộ hệ thống đô thị, mục riêng về tiêu chí, điều kiện, trình tự phát triển lên thành phố trực thuộc Trung ương; giữ lại cơ chế đặc thù nhưng đặt trong cấu trúc thống nhất, liên kết logic với hệ thống pháp luật.
Đồng bộ với các luật liên quan
Ở khía cạnh khác, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Lê Thị Bích Thuận, Viện nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng, nhận định dự thảo Luật nhằm gỡ “điểm nghẽn” về hạ tầng, nguồn lực và quản lý phân cấp cho các đô thị. Đây là lần đầu tiên Quốc hội xem xét, ban hành một Luật chuyên sâu điều chỉnh toàn diện về quản lý và phát triển đô thị. Do đó, cần sửa đổi, bổ sung để Luật Phát triển đô thị thống nhất với các luật vừa ban hành như Luật Đất đai, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Kinh doanh bất động sản, tránh chồng chéo thủ tục gây ách tắc cho nhà đầu tư.
Hội thảo là dịp để các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận, đưa ra ý kiến góp ý khách quan, khoa học; phân tích các vấn đề lớn, cơ chế, chính sách trong dự thảo Luật; tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng hành lang pháp lý ổn định, có tính đột phá và khả thi, thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 24/1/2022 về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
