Việc gian lận thi cử không chỉ là vấn đề đạo đức mà còn phản ánh sự chưa thượng tôn pháp luật. Đây là nhận định của các chuyên gia trước thực trạng gian lận trong các kỳ thi ngày càng tinh vi, gây bức xúc trong dư luận.
Gian lận thi cử - hành vi vi phạm pháp luật
Trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Văn A (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhấn mạnh: "Gian lận thi cử không đơn thuần là thiếu đạo đức, mà còn là hành vi vi phạm pháp luật, thể hiện sự coi thường kỷ cương, pháp luật trong giáo dục".
Theo quy định tại Nghị định 04/2021/NĐ-CP, hành vi gian lận trong thi cử có thể bị xử phạt hành chính từ 1-2 triệu đồng đối với thí sinh, và nặng hơn nếu có tình tiết tăng nặng. Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 284 Bộ luật Hình sự 2015.
Thực trạng gian lận ngày càng tinh vi
Thời gian qua, nhiều vụ gian lận thi cử bị phát hiện tại các địa phương như Sơn La, Hà Giang, Hòa Bình. Các đối tượng đã sử dụng công nghệ cao, can thiệp vào hệ thống chấm thi, nâng điểm trái phép. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến công bằng trong giáo dục mà còn làm suy giảm niềm tin của xã hội.
PGS.TS Trần Văn B, chuyên gia giáo dục, cho rằng: "Nguyên nhân sâu xa là do nhận thức của một bộ phận người dân về pháp luật còn hạn chế, coi việc thi cử chỉ là chuyện đỗ đạt, danh dự cá nhân mà không lường hết hậu quả pháp lý".
Giải pháp tăng cường thượng tôn pháp luật
Để ngăn chặn tình trạng này, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên và phụ huynh.
Luật sư Nguyễn Văn A đề xuất: "Cần nâng cao mức xử phạt, đồng thời công khai danh tính người vi phạm để răn đe. Quan trọng nhất là phải xây dựng văn hóa tôn trọng pháp luật trong toàn xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục".
Nhiều ý kiến cho rằng, để thực sự thượng tôn pháp luật, mỗi cá nhân cần tự giác chấp hành, không vì lợi ích trước mắt mà vi phạm. Các cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát, ứng dụng công nghệ trong tổ chức thi để hạn chế tối đa sơ hở.
Kỷ cương trong giáo dục là nền tảng
Việc xử lý nghiêm các hành vi gian lận không chỉ nhằm trừng phạt mà còn để giáo dục, răn đe. Theo chuyên gia, nếu không có biện pháp mạnh, tình trạng này sẽ tiếp diễn, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực đất nước.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất trong các kỳ thi. Đồng thời, phối hợp với Bộ Công an để điều tra, xử lý các đường dây gian lận, đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc.
Mỗi thí sinh cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình trước pháp luật. Gian lận dù nhỏ cũng là hành vi trái phép, cần bị loại trừ khỏi môi trường giáo dục. Chỉ khi mọi người đều tôn trọng pháp luật, xã hội mới phát triển bền vững.
