Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ban hành kết luận, đề nghị truy tố bị can Bùi Thanh Bình (Trợ lý HĐQT VNS, Tổng giám đốc VTM) về 3 tội: "Nhận hối lộ", "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp". Liên quan vụ án, bị can Lê Ngọc Hưng (cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai) và Đỗ Trường Giang (cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh) bị đề nghị truy tố tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Gần 30 bị can khác cũng bị truy tố trong vụ án này.
Hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn
Theo điều tra, từ năm 2015 đến 2020, sau khi mua quặng sắt của VTM, 11 doanh nghiệp trong nước được UBND tỉnh Lào Cai gửi văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho phép xuất khẩu quặng, cấp tổng hạn ngạch hơn 3 triệu tấn trên tổng số hơn 5,7 triệu tấn quặng các doanh nghiệp đã mua. Bị can Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang đã chỉ đạo cấp dưới tham mưu cho UBND tỉnh Lào Cai có các văn bản đề xuất Bộ Công Thương chấp thuận cho doanh nghiệp xuất khẩu quặng sắt mua của VTM mà chưa kiểm tra thực tế nhu cầu, điều kiện xuất khẩu của doanh nghiệp. Hành vi này vi phạm quy định tại Điều 6 Thông tư 12/2016/TT-BCT ngày 5/7/2016 của Bộ Công Thương, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của Nhà nước trong quản lý khoáng sản.
Đổi lại, các doanh nghiệp "cảm ơn" cựu Phó chủ tịch Lê Ngọc Hưng 355 triệu đồng, cựu Giám đốc Sở Công Thương Đỗ Trường Giang 500 triệu đồng.
Vai trò của cựu Phó giám đốc Cáp treo Fansipan
Đáng chú ý, cơ quan điều tra xác định bị can Nguyễn Ngọc Khiêm (cựu Phó giám đốc một công ty dịch vụ du lịch Cáp treo Fansipan Sa Pa) đã lợi dụng sức ảnh hưởng của người khác để "tác động" giúp các doanh nghiệp. Cụ thể, để hỗ trợ xin hạn ngạch xuất khẩu quặng sắt cho Công ty An Bình, Nguyễn Ngọc Khiêm 3 lần nhận của ông Lê Xuân Định tổng số tiền 4,25 tỷ đồng và 100.000 USD. Sau đó, Khiêm dùng mối quan hệ với ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, tác động đến ông Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang, để UBND tỉnh Lào Cai có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch xuất khẩu quặng cho Công ty An Bình.
Sau đó, Khiêm đưa ông Lê Ngọc Hưng 100 triệu đồng, Đỗ Trường Giang 50 triệu đồng, còn lại Khiêm hưởng lợi cá nhân 4,1 tỷ đồng và 100.000 USD (tương đương 6,1 tỷ đồng).
Lời khai của các bị can
Tại cơ quan điều tra, bị can Hưng khai nhận là cán bộ có kinh nghiệm, trưởng thành từ ngành Công Thương, nên biết việc đại diện UBND tỉnh ký văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch cho doanh nghiệp xuất khẩu quặng khi không đủ điều kiện là trái pháp luật. Hồ sơ do Sở Công Thương trình lên chỉ có tờ trình, không có tài liệu kiểm tra doanh nghiệp kèm theo. Hưng biết Sở Công Thương không kiểm tra doanh nghiệp. Bị can Đỗ Trường Giang khai lợi dụng chủ trương của Thường trực UBND tỉnh, Chủ tịch UBND là "tạo thuận lợi" cho doanh nghiệp xuất khẩu quặng. Giang đã chỉ đạo Hoàng Văn Thuân (khi đó Trưởng phòng thuộc Sở Công Thương) và Trần Trọng Trang (chuyên viên Phòng Kỹ thuật Sở Công Thương) tham mưu văn bản để Giang ký trình UBND tỉnh xem xét, giải quyết.
Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm thừa nhận cầm tiền của Lê Xuân Định, sau đó dùng ảnh hưởng của mình thông qua mối quan hệ thân quen với ông Nguyễn Văn Vịnh, cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai tác động đến Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang.
Đại diện các doanh nghiệp và cá nhân liên quan cho biết đưa tiền cảm ơn cho nhóm cựu lãnh đạo tỉnh, sở ngành ở Lào Cai chủ yếu vào dịp lễ, tết, sau khi doanh nghiệp được UBND tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho xuất khẩu.
