Sau nhiều ngày xét xử và nghị án kéo dài, chiều 4/5, TAND TPHCM đã tuyên án đối với 9 bị cáo, bao gồm các cựu cán bộ ngân hàng và các bị cáo tại Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Phú Mỹ (Công ty Phú Mỹ), về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Theo đại diện Viện Kiểm sát, trong vụ án này, bà Hứa Thị Phấn giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu và hưởng lợi toàn bộ số tiền chiếm đoạt. Tuy nhiên, do bà Phấn đã qua đời nên không xử lý hình sự đối với bà. Các bị cáo trong vụ án đều là những người có trình độ, nhận thức pháp luật và nhận thức xã hội, nhưng vì tư lợi, động cơ cá nhân và nhận thức pháp luật chưa đầy đủ, đã thực hiện hành vi phạm tội và giúp sức cho bà Phấn chiếm đoạt số tiền lớn của ngân hàng.
Bị cáo Hứa Xường và các cựu cán bộ ngân hàng lãnh án
Đối với bị cáo Hứa Xường (em trai bà Phấn), hiện đang bỏ trốn và bị truy nã. Các cơ quan tiến hành tố tụng đã vận động bị cáo ra đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật, nhưng đến nay bị cáo vẫn chưa trình diện. Vì vậy, HĐXX quyết định xử lý nghiêm theo quy định, tuyên phạt bị cáo Hứa Xường 12 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tại phiên tòa, đại diện ngân hàng xác nhận các khoản nợ của Công ty Phú Mỹ đã được tất toán, hiện không còn thiệt hại. Đồng thời, đại diện Viện kiểm sát đề nghị HĐXX lưu tâm xem xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo như thành khẩn khai báo, khắc phục hậu quả. Sau khi xem xét, HĐXX tuyên phạt các bị cáo nguyên là cựu cán bộ ngân hàng: Phạm Thị Mai Toan (cựu giám đốc) và Trần Thị Bích Ngọ (cựu phó giám đốc) mỗi bị cáo 5 năm tù về tội Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, 6 bị cáo khác cũng phải lãnh từ 3 đến 6 năm tù.
Hành vi chiếm đoạt của bà Hứa Thị Phấn
Theo cáo buộc, Công ty Phú Mỹ do bà Hứa Thị Phấn làm Chủ tịch HĐQT (bà Phấn đã mất vào tháng 2/2023) được giao phần đất có diện tích 279.269 m² tại Khu 13D, xã Phong Phú, huyện Bình Chánh (cũ), TPHCM. Trong đó, phần diện tích 240.000 m² phải thực hiện góp vốn vào liên doanh là Công ty Phú Mỹ Á Châu, đã được UBND TPHCM cấp Giấy chứng nhận đầu tư thực hiện Dự án Garden City. Phần diện tích 39.269 m², Công ty Phú Mỹ chưa hoàn tất nghĩa vụ, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vì vậy, Công ty Phú Mỹ chưa có quyền sở hữu, sử dụng tài sản (bao gồm quyền sử dụng đất, tài sản hình thành trên đất, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh...) thuộc dự án có diện tích 279.269 m².
Công ty Phú Mỹ không đủ năng lực tài chính, không đủ khả năng trả nợ, không có chứng từ chứng minh sử dụng vốn vay đúng mục đích và không có quyền thế chấp 279.269 m² tại Khu 13D. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của bà Hứa Thị Phấn, các đối tượng là người nhà, người quen, nhân viên được bà nhờ đứng tên các chức danh tại Công ty Phú Mỹ, gồm: Trần Hoàng Trinh (Giám đốc, thành viên HĐQT, người đại diện theo pháp luật); Hứa Xường, Hứa Thị Bích Hạnh, Ngô Nguyễn Đoan Trang, Lâm Kim Dũng (đều là thành viên HĐQT) đã ký các biên bản HĐQT và các tài liệu, chứng từ hoàn thiện khống để vay vốn ngân hàng trái quy định.
Từ đó, bà Hứa Thị Phấn nhận tổng số tiền 249 tỷ đồng, đã trả 170 tỷ đồng, hiện còn 89 tỷ đồng (trong đó, nợ gốc 79 tỷ đồng, nợ lãi 9,9 tỷ đồng). Công ty Phú Mỹ sau đó đã bổ sung tài sản đảm bảo cho khoản nợ là 16 tỷ đồng.
Trách nhiệm của các cựu cán bộ ngân hàng
Đối với các cá nhân tại ngân hàng, cáo trạng xác định: Phạm Thị Mai Toan có vai trò chỉ đạo, chịu trách nhiệm chính; Trần Thị Bích Ngọ có trách nhiệm xem xét nội dung thẩm định của phòng tín dụng; Đào Thị Thu Hòa kiểm soát nội dung thẩm định điều kiện vay vốn của cán bộ tín dụng; và Đặng Thị Thu Hương thẩm định điều kiện vay vốn. Dù Công ty Phú Mỹ không có tài sản bảo đảm đủ điều kiện, các bị cáo vẫn quyết định cho vay và nhận tài sản bảo đảm trái quy định, từ đó tạo điều kiện cho bà Hứa Thị Phấn và các bị cáo thuộc Công ty Phú Mỹ chiếm đoạt, gây thiệt hại cho ngân hàng hơn 73 tỷ đồng.
