Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đối mặt cáo buộc sai phạm nghiêm trọng
Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa công bố kết luận điều tra vào ngày 27-2, chỉ rõ những vi phạm trong quá trình thực hiện các gói thầu thuộc dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2. Theo đó, bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, cùng tám cá nhân khác bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, gây thất thoát và lãng phí số tiền lên tới hơn 803 tỷ đồng.
Sai phạm xuyên suốt trong quản lý dự án
Kết luận điều tra cho thấy, tính đến hết năm 2024, hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 đã giải ngân hơn 5.000 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm đã có nhiều hành vi vi phạm, đặc biệt trong việc thuê tư vấn nước ngoài để lập dự án và thiết kế kỹ thuật.
Mặc dù không được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cho phép thuê tư vấn nước ngoài, ông Nguyễn Chiến Thắng, khi đó là Trưởng ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, vẫn ký các tờ trình chuyển lên bà Nguyễn Thị Kim Tiến để ký quyết định cho phép. Ông Thắng còn chỉ đạo cấp dưới hợp thức hóa hồ sơ chỉ định thầu không đúng quy định, dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước 70,2 tỷ đồng.
Ngoài ra, ông Thắng đã chỉ đạo cấp dưới tham mưu để Ban Quản lý dự án có tờ trình đề nghị Bộ Y tế phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho hai dự án. Dù tờ trình này thiếu căn cứ và không phân chia gói thầu theo tính chất kỹ thuật, cựu Vụ phó Vụ Trang thiết bị vẫn chủ trì họp, thẩm định và trình phiếu để bà Tiến ký phê duyệt. Hành vi này đã dẫn đến việc lựa chọn nhà thầu sai quy định, gây khó khăn trong triển khai dự án và lãng phí 733,5 tỷ đồng.
Chi tiết về các khoản tiền hối lộ và thỏa thuận "lại quả"
Tại cơ quan điều tra, ông Nguyễn Chiến Thắng thừa nhận hành vi phạm tội và khai rằng sau khi nhận 88,4 tỷ đồng từ các nhà thầu, ông đã chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến 12,9 tỷ đồng và 100.000 USD. Ông Thắng cũng tiết lộ đã chi cho ông Nguyễn Hữu Tuấn 3,47 tỷ đồng và đưa cho ông Trần Văn Sinh 2,97 tỷ đồng.
Đáng chú ý, ông Thắng còn đưa 2 triệu USD cho ông Lê Thanh Thiêm với mục đích nhờ chi cho đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương để được tạo điều kiện và bỏ qua sai phạm. Tuy nhiên, ông Thiêm đã không chuyển số tiền này cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào mà chiếm đoạt toàn bộ.
Về phần mình, ông Nguyễn Hữu Tuấn khai nhận đã nhận 12,17 tỷ đồng từ ba nhà thầu và sử dụng 5 tỷ đồng để chi cho bà Tiến. Ông Tuấn cũng thừa nhận nhiều lần được ông Thắng đưa tổng cộng 2,47 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, khi được hỏi cung, chỉ thừa nhận nhận tổng cộng 2,5 tỷ đồng từ ông Thắng và một lần nhận 5 tỷ đồng từ ông Tuấn. Bà khai rằng không biết nguồn gốc số tiền và không có thỏa thuận nào về việc đưa nhận tiền với các cấp dưới.
Thỏa thuận "hoa hồng" và hậu quả tài chính
Theo kết luận điều tra, trong quá trình thực hiện hai dự án, các nhà thầu đã liên hệ với bà Tiến hoặc ông Thắng để nhờ giúp đỡ trong việc giành được các gói thầu. Sau đó, một thỏa thuận "lại quả" được thiết lập, theo đó các nhà thầu sẽ chi 5% giá trị tạm ứng và thanh toán trước thuế cho Ban Quản lý dự án.
Cụ thể, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp đã đưa trực tiếp cho ông Thắng tổng cộng 88,4 tỷ đồng. Sau khi ông Thắng nghỉ hưu, ông Tuấn tiếp tục nhận tiền theo thỏa thuận tương tự, nhưng chỉ thu được 12,17 tỷ đồng do dự án gặp khó khăn trong triển khai.
Trong giai đoạn điều tra, gia đình các bị can và cá nhân liên quan đã nộp lại tổng cộng 44,7 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Trong đó, bà Tiến nộp 14,5 tỷ đồng, ông Thiêm nộp 14 tỷ đồng, ông Tuấn nộp 3,75 tỷ đồng và ông Thắng nộp 1 tỷ đồng.
Vụ việc này làm nổi bật những lỗ hổng trong quản lý dự án y tế trọng điểm và đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong việc sử dụng ngân sách nhà nước. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra để làm rõ toàn bộ vụ án.
