Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đối mặt cáo buộc gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng
Cơ quan điều tra (C03) Bộ Công an vừa công bố kết luận điều tra vụ án liên quan đến sai phạm tại hai dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức, trước đây thuộc địa bàn Hà Nam, nay là Ninh Bình. Theo đó, hàng loạt vi phạm nghiêm trọng đã được xác định, kéo dài từ giai đoạn thuê tư vấn, chọn phương án thiết kế cho đến quá trình đấu thầu.
Những sai phạm nghiêm trọng trong quản lý tài sản nhà nước
C03 xác định bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, đã phạm tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Cáo buộc cho thấy bà Tiến cùng các đồng phạm đã gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng và lãng phí hơn 733 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước. Những con số này phản ánh mức độ nghiêm trọng của vụ việc, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư công.
Giới thiệu nhà thầu không đủ năng lực
Trong hai dự án này, nhiều gói thầu đã được triển khai. Đặc biệt, ở gói XDBM-02 và XDVĐ-02, ông Mai Tiến Dũng, lúc đó là Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam, đã giới thiệu Công ty Thành Đạt tham gia. Bà Nguyễn Thị Kim Tiến sau đó đã trao đổi với ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm (Bộ Y tế), để tạo điều kiện cho công ty này.
Sau khi nhận được sự tác động, ông Nguyễn Huy Cương, Giám đốc Công ty Thành Đạt, đã đến gặp và giới thiệu năng lực của công ty mình với ông Thắng. Tuy nhiên, ông Thắng nhận thấy Công ty Thành Đạt không đủ năng lực để đảm nhận toàn bộ công việc, nên đã giới thiệu ông Trịnh Văn Thuật, Giám đốc Công ty CP Vinaconex 25, để hai bên liên danh cùng thực hiện. Mục đích là đảm bảo yêu cầu về năng lực và tiến độ thi công.
Ông Thắng sau đó chỉ đạo cấp dưới lập hồ sơ mời thầu sao cho Liên danh Công ty Thành Đạt - Công ty CP Vinaconex 25 được trúng thầu thực hiện hai gói XDBM-02 và XDVĐ-02. Quá trình đấu thầu cho thấy:
- Gói XDBM-02 có 5 nhà thầu mua hồ sơ nhưng chỉ 3 nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất.
- Gói XDVĐ-02 cũng có 5 nhà thầu mua hồ sơ nhưng chỉ 3 nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất.
Kết quả đánh giá chỉ có Liên danh Thành Đạt - Vinaconex 25 đạt yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật, với điểm số 976/1.000. Các công ty còn lại đều bị đánh giá không đạt. Sau đó, liên danh này trúng thầu với giá dự thầu hơn 240 tỷ đồng cho gói XDBM-02 và hơn 232 tỷ đồng cho gói XDVĐ-02. Trong quá trình thực hiện, sau khi nhận được tạm ứng và thanh toán từ Ban Y tế trọng điểm, ông Thuật đã chi cho ông Thắng 2 tỷ đồng.
Cho phép nhà thầu giá cao vẫn được thực hiện
Tương tự, đối với hai gói XDBM-03 và XDVĐ-03, khi chuẩn bị triển khai, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn (Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tiến bộ quốc tế - Công ty AIC, hiện đang bỏ trốn) đã liên hệ và đề nghị bà Tiến cho Công ty AIC tham gia vào gói thầu xử lý nước thải, rác thải, khí thải, cũng như cung cấp trang thiết bị y tế sau này. Bà Tiến giới thiệu bà Nhàn gặp ông Thắng, nhưng lưu ý rằng "Công ty AIC muốn làm gói thầu rác thải, nước thải, khí thải nhưng phải lưu ý giá của AIC sẽ rất cao".
Ông Nguyễn Hồng Sơn, Phó tổng giám đốc Công ty AIC, sau đó đến gặp ông Thắng, nhờ tạo điều kiện và hứa sẽ cảm ơn Ban Y tế trọng điểm 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Sau cuộc gặp, ông Thắng tìm hiểu và thấy thiết bị của Công ty AIC có công nghệ tốt và giá không quá cao, nên báo cáo lại với bà Tiến và được đồng ý cho công ty này làm gói thầu.
Hai gói này tiếp tục được Ban Y tế trọng điểm chỉ định thầu rút gọn và ưu ái, dẫn đến việc Liên danh Công ty AIC - Công ty cổ phần Mopha trúng thầu với giá dự thầu hơn 70 tỷ đồng cho gói XDBM-03 và gần 70 tỷ đồng cho gói XDVĐ-03. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, sau khi nhận tạm ứng và thanh toán, ông Sơn đã nhiều lần chi cho ông Thắng tổng cộng 1,8 tỷ đồng.
Hậu quả và bài học từ vụ án
Vụ việc này không chỉ gây thiệt hại lớn về tài chính cho ngân sách nhà nước, mà còn làm giảm lòng tin của công chúng vào hiệu quả quản lý đầu tư công. Các sai phạm kéo dài qua nhiều giai đoạn, từ khâu lựa chọn nhà thầu đến thực hiện hợp đồng, cho thấy sự yếu kém trong công tác giám sát và minh bạch. Cơ quan điều tra đang tiếp tục làm rõ các khía cạnh pháp lý để xử lý nghiêm minh, đảm bảo công lý được thực thi.
