Theo dự kiến, ngày 20-5 tới đây, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội sẽ đưa ra xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ” xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan. Phiên tòa do thẩm phán Nguyễn Xuân Văn làm Chủ tọa dự kiến diễn ra trong vòng 6 ngày.
Danh sách các bị can bị truy tố
Trong vụ án này, Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) đã truy tố bị can Nguyễn Thị Kim Tiến (sinh năm 1959, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế) về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo quy định tại khoản 3, Điều 219 Bộ luật Hình sự. Cùng bị truy tố về tội danh trên còn có 6 bị can khác, bao gồm: Nguyễn Kim Trung (sinh năm 1960, cựu Phó giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế, Bộ Y tế); Trần Văn Sinh (sinh năm 1974, cựu Phó giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế); Đào Xuân Sinh (sinh năm 1976, cựu Giám đốc Công ty CP Tư vấn đầu tư và Xây dựng SHT) và một số người khác.
Hai bị can bị truy tố về hai tội danh là “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ” gồm: Nguyễn Chiến Thắng (sinh năm 1957, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế) và Nguyễn Hữu Tuấn (sinh năm 1970, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, kiêm phụ trách quản lý điều hành Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế). Riêng bị can Lê Thanh Thiêm (sinh năm 1968, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng) bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Diễn biến vụ án và cáo buộc từ cơ quan điều tra
Theo cáo buộc, trong quá trình thực hiện Dự án xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức 2, khi tổ chức lựa chọn nhà thầu cho 10 gói thầu xây lắp, các nhà thầu đã liên hệ với bị can Nguyễn Thị Kim Tiến hoặc bị can Nguyễn Chiến Thắng để trao đổi, nhờ giúp đỡ nhằm được thực hiện gói thầu. Cụ thể, đối với các nhà thầu liên hệ và được bị can Tiến giúp đỡ, bà Tiến sẽ trao đổi để các nhà thầu trực tiếp làm việc, thống nhất với bị can Thắng. Ngược lại, các nhà thầu liên hệ trực tiếp với Thắng thì Thắng sẽ báo cáo, xin ý kiến bị can Tiến, sau khi được đồng ý thì Thắng sẽ trao đổi, thống nhất để các nhà thầu này được thực hiện gói thầu. Sau đó, Thắng chỉ đạo bị can Trần Văn Sinh trao đổi, thống nhất, phối hợp với các nhà thầu xây lắp và các nhà thầu tư vấn lập hồ sơ mời thầu, phân tích đánh giá hồ sơ dự thầu để các nhà thầu được trúng thầu như đã thỏa thuận.
Cơ quan điều tra cáo buộc các bị can Nguyễn Chiến Thắng, Nguyễn Thị Kim Tiến, Nguyễn Kim Trung, Nguyễn Hữu Tuấn, Trần Văn Sinh có sai phạm xuyên suốt, gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước gần 804 tỉ đồng. Đáng chú ý, khi trao đổi với nhà thầu, bị can Thắng đã thỏa thuận, thống nhất với các nhà thầu về việc tạo điều kiện để họ được trúng thầu. Khi thực hiện các gói thầu của hai dự án, sau khi được tạm ứng, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Theo đó, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp đã đưa trực tiếp cho bị can Nguyễn Chiến Thắng tổng số tiền hơn 88 tỉ đồng.
Đến tháng 9-2017, sau khi bị can Nguyễn Chiến Thắng nghỉ hưu, bị can Nguyễn Hữu Tuấn làm Phó Giám đốc phụ trách Ban Y tế trọng điểm (sau đó làm Giám đốc) không trực tiếp thỏa thuận với các nhà thầu nhưng tiếp tục vận hành cơ chế nhận tiền như trên. Tuy nhiên, do gặp khó khăn trong triển khai, chỉ có 3 nhà thầu đưa cho bị can Tuấn tổng số tiền 12,17 tỉ đồng.
Chi tiết các khoản tiền và lời khai của các bị can
Trong quá trình điều tra, bị can Nguyễn Chiến Thắng khai sau khi nhận hơn 88 tỉ đồng từ các nhà thầu, đã chi cho bị can Nguyễn Thị Kim Tiến 12,9 tỉ đồng và 100.000 USD; chi cho bị can Nguyễn Hữu Tuấn 3,47 tỉ đồng; chi cho bị can Trần Văn Sinh 2,97 tỉ đồng; chi cho bị can Nguyễn Kim Trung hơn 1,7 tỉ đồng; chi chúc Tết lãnh đạo Bộ Y tế tổng cộng 500 triệu đồng; chi cho một số cá nhân tại Ban Y tế trọng điểm 5,5 tỉ đồng; chi cho các cá nhân tại một số Bộ, ngành 2,4 tỉ đồng; chi bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo Ban Y tế trọng điểm hơn 6,1 tỉ đồng; chi các hoạt động chung của Ban Y tế trọng điểm tổng cộng 900 triệu đồng; chi cho một số đơn vị thuộc Bộ Y tế 1,6 tỉ đồng. Tuy nhiên, các khoản chi này đều không có tài liệu chứng minh. Ngoài ra, Thắng còn khai từ nguồn tiền này đã đưa cho bị can Lê Thanh Thiêm 2 triệu USD (tương đương 46,2 tỉ đồng) để nhờ Thiêm tác động đến Đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khi kiểm tra tại Bộ Y tế, nhằm giúp Thắng không bị kỷ luật.
Bị can Nguyễn Hữu Tuấn thừa nhận việc nhận tiền từ 3 nhà thầu với tổng số tiền 12,17 tỉ đồng. Sau khi nhận, Tuấn chi cho cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỉ đồng, chi chung cho các hoạt động của Ban Y tế trọng điểm gần 5,9 tỉ đồng và sử dụng cá nhân gần 1,3 tỉ đồng. Bên cạnh đó, Tuấn thừa nhận nhiều lần được bị can Thắng đưa tiền nhưng tổng số tiền là 2,47 tỉ đồng (không phải 3,47 tỉ đồng như Thắng khai).
Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chỉ thừa nhận nhiều lần nhận của bị can Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng 2,5 tỉ đồng và một lần nhận từ bị can Nguyễn Hữu Tuấn 5 tỉ đồng. Khi nhận, bị can Tiến không được Thắng và Tuấn cho biết về nguồn gốc số tiền này. Khi đối chất, bị can Thắng giữ nguyên lời khai về số tiền đưa, bị can Tiến giữ nguyên lời khai về số tiền nhận.
Liên quan đến việc nhờ tác động kiểm tra
Theo cáo buộc, ngày 11-3-2021, Ủy ban Kiểm tra Trung ương ban hành quyết định kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng Bộ Y tế nhiệm kỳ 2016-2021. Sau đó, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị Nguyễn Hữu Tuấn và Lê Thành Công, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Bộ Y tế (cựu Kế toán trưởng Ban Y tế trọng điểm), trao đổi với Nguyễn Chiến Thắng để liên hệ Đoàn kiểm tra “nhờ giúp đỡ”. Do biết Lê Thanh Thiêm là người có quan hệ xã hội rộng, Lê Thành Công đã đưa Thắng đến gặp Thiêm để giới thiệu. Vài ngày sau, Thiêm gọi Thắng đến nhà, nói đã “nhờ được” và yêu cầu chuẩn bị 2 triệu USD. Tin lời, Thắng đã ba lần đưa tổng số tiền 2 triệu USD cho Thiêm thông qua Nguyễn Thanh Toàn. Cơ quan điều tra cho rằng có đủ căn cứ xác định Lê Thanh Thiêm đã nhận 2 triệu USD, hứa hẹn sẽ giúp Thắng không bị xử lý. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, Thiêm không đưa cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào để tác động, mà chiếm đoạt và sử dụng vào mục đích cá nhân.
