Chia sẻ link bài báo có bị phạt 30 triệu đồng?
Theo điểm d khoản 1 Điều 95, Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm. Quy định này khiến nhiều người dùng mạng xã hội băn khoăn: Việc chia sẻ một bài báo lên Facebook, Zalo hoặc các nền tảng khác có bị coi là vi phạm bản quyền hay không?
Cục trưởng làm rõ ba trường hợp chia sẻ
Tại Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, đã làm rõ vấn đề này. Theo ông Tự Do, trước hết cần hiểu đúng khái niệm “tác phẩm báo chí” – khái niệm này đã được quy định trong Luật Báo chí từ năm 2016 và đến Luật Báo chí năm 2025 gần như giữ nguyên.
Trường hợp thứ nhất: Chia sẻ đường link bài báo. Theo ông Lê Quang Tự Do, đường link không phải là tác phẩm báo chí. Khi người dùng chia sẻ đường link, người đọc nếu bấm vào sẽ được dẫn về trang của cơ quan báo chí. Do đó, việc chia sẻ đường link bài báo không vi phạm bản quyền.
Trường hợp thứ hai: Chia sẻ đường link kèm một phần nội dung của tác phẩm báo chí. Theo ông Tự Do, việc trích lại toàn bộ hay một phần nội dung tác phẩm báo chí là vi phạm bản quyền, nếu việc trích lại nội dung đó chưa được sự đồng ý của cơ quan báo chí.
Trường hợp thứ ba – “xào nấu” bài báo: Theo ông Tự Do, đây là tình huống một cá nhân hoặc tổ chức không sao chép nguyên văn, nhưng lấy ý chính, cấu trúc thông tin, rồi viết lại thành một nội dung với câu từ khác. Ông nhấn mạnh: “Trong trường hợp đó là thông tin gốc và chỉ có 1 cơ quan báo chí có thì là vi phạm bản quyền.” Nếu đó là thông tin phổ biến, được nhiều cơ quan báo chí, mạng xã hội cùng đăng tải (ví dụ Hà Nội nắng nóng 40 độ C, hoặc một vụ tai nạn) thì người đăng tải nội dung không vi phạm. Tuy nhiên, nếu tin được cơ quan báo chí viết ra có yếu tố công sức và có đặc trưng riêng, việc chia sẻ khi chưa được cho phép là vi phạm bản quyền. Ông Tự Do lấy ví dụ cùng là câu chuyện Hà Nội nắng nóng 40 độ C, nhưng nếu bài báo có công sức riêng của phóng viên như phỏng vấn chuyên gia phân tích vì sao nắng nóng kéo dài, tác động đến sức khỏe, thì việc lấy phần phân tích đó đăng lại mà không được phép sẽ bị xem là vi phạm.
Tình trạng “báo hóa” trên mạng xã hội phức tạp
Tình trạng “báo hóa” dù giảm trên các trang điện tử tổng hợp nhưng lại đang xuất hiện hình thức mới thông qua các Fanpage, kênh TikTok, YouTube có lượng người theo dõi lớn. Đây là chia sẻ của bà Nguyễn Thị Mai Hương - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tại Hội nghị. Theo bà Mai Hương, một số chủ thể lợi dụng thuật toán để khai thác nội dung giật gân, gây tranh cãi nhằm mục đích tăng tương tác và doanh thu quảng cáo.
Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội trong thời gian qua cũng đã tăng cường công tác quản lý và chấn chỉnh tình trạng “báo hóa” các trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội. Theo đó, sở đã từ chối cấp phép những tên miền dễ gây hiểu nhầm là cơ quan báo chí. Đối với những tên miền dễ gây hiểu nhầm đã được cấp phép và sắp hết hạn, sở đã có thông báo đề nghị khẩn trương chuyển đổi sang tên miền mới. Các đơn vị được yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về chỉ dẫn nguồn tin, ghi rõ thời gian đăng tải để không gây nhầm lẫn với cơ quan báo chí. Đặc biệt, nghiêm cấm đăng tải các nội dung mang tính chất phóng sự điều tra trái với quy định. Sở cũng thường xuyên rà soát để kiến nghị xử lý, thu hồi giấy phép đối với các trang thông tin điện tử hết hạn hoặc không còn đáp ứng điều kiện.
Tuy nhiên, theo bà Mai Hương, môi trường số đang đặt ra nhiều thách thức khi tốc độ phát triển vượt xa khả năng quản lý truyền thống. Các hành vi vi phạm không còn tập trung trên các trang thông tin điện tử tổng hợp mà chuyển mạnh sang mạng xã hội, video ngắn, livestream và các hội nhóm cộng đồng. Việc quản lý các nền tảng xuyên biên giới vẫn gặp khó khăn do máy chủ và chủ thể cung cấp dịch vụ đặt ngoài lãnh thổ Việt Nam. Nhiều tài khoản sử dụng danh tính ảo, lượng nội dung phát sinh mỗi ngày rất lớn gây áp lực lớn cho công tác giám sát.
Định hướng xử lý mạnh tay 6 tháng cuối năm
Chia sẻ tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho biết, định hướng 6 tháng cuối năm sẽ tăng cường rà soát xử lý các nội dung báo hóa trên mạng xã hội. Theo bà Thanh Huyền, trước đây chúng ta đã có quy định quản lý nhưng chưa có chế tài xử lý vấn đề này, do nghị định xử phạt ban hành chậm tiến độ. “Hiện nay, Nghị định 174 cũng đã được ban hành và là một cơ sở hoàn thiện các cơ sở thể chế để quản lý lĩnh vực này. Chúng tôi sẽ tập trung rà soát để tăng cường xử lý các lĩnh vực báo hóa”, bà Thanh Huyền cho hay.
