Chỉ trong chưa đầy một tuần, làn sóng khởi tố lãnh đạo cấp cao trong ngành xây lắp điện đã gây chấn động giới đầu tư. Từ PC1, TV2 đến TV1, “cơn bão” pháp lý đang bao trùm nhóm ngành từng được kỳ vọng hưởng lợi lớn từ đầu tư hạ tầng điện quốc gia.
Lãnh đạo liên tiếp bị khởi tố, cổ phiếu lao dốc
Ngày 22/5, CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 1 (PECC1, mã TV1) công bố thông tin bất thường: ông Nguyễn Hữu Chỉnh, Chủ tịch HĐQT, bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam. Thông tin được công bố muộn trong phiên chiều nhưng cổ phiếu TV1 vẫn giảm hơn 2%, xuống 24.100 đồng/cp. Đây là phiên giảm thứ hai liên tiếp. Trong gần 3 tháng qua, mã này mất hơn 39% giá trị, từ 39.500 đồng/cp xuống còn khoảng 24.000 đồng/cp.
Trước đó một ngày, CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 2 (PECC2, mã TV2) cũng thông báo ông Nguyễn Chơn Hùng, Chủ tịch HĐQT, cùng bà Bùi Thị Ngọc Lý, Kế toán trưởng, bị khởi tố. Vụ việc nằm trong quá trình điều tra của Bộ Công an liên quan đến Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia, Tập đoàn PC1 và một số đơn vị trên cả nước. Cổ phiếu TV2 phiên 22/5 giảm thêm 4,5%, xuống 30.500 đồng/cp. So với gần 3 tháng trước, thị giá TV2 giảm khoảng 29%.
Tâm điểm của “cơn bão” là CTCP Tập đoàn PC1 (PC1). Tối 16/5, doanh nghiệp này công bố Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Tuấn cùng 6 lãnh đạo khác bị khởi tố về tội “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “tham ô tài sản”. Các cá nhân bị điều tra gồm Tổng giám đốc Vũ Ánh Dương, nhiều Phó tổng giám đốc và Kế toán trưởng. Ngay sau thông tin, cổ phiếu PC1 lao dốc, mất khoảng 44% giá trị chỉ trong hơn 2 tháng, khiến vốn hóa “bốc hơi” khoảng 5.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, 4 phiên gần đây mã này hồi phục mạnh, trong đó có 2 phiên tăng kịch trần.
Hiệu ứng domino cũng kéo theo áp lực bán lan rộng sang nhiều cổ phiếu ngành điện và xây lắp điện khác. Biến động nhân sự cấp cao đang trở thành yếu tố tác động mạnh tới tâm lý nhà đầu tư. Kết thúc phiên 22/5, VN-Index giảm 19,76 điểm (hơn 1%), xuống 1.877,13 điểm, rời xa mốc 1.900 điểm.
Áp lực 'niềm tin đổ vỡ'
Theo giới phân tích, vụ việc tại TV1 là diễn biến tiếp theo trong quá trình mở rộng điều tra vụ án liên quan truyền tải điện. Hành vi “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” có thể liên quan đến việc lập báo cáo tài chính sai lệch, nâng khống hoặc dìm thấp số liệu trong các gói thầu xây lắp điện để rút ruột dòng tiền. Việc nhiều lãnh đạo doanh nghiệp điện bị khởi tố có thể tác động đáng kể tới hoạt động doanh nghiệp, từ tiến độ dự án, khả năng huy động vốn cho tới niềm tin của ngân hàng và cổ đông.
Nghịch lý là hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành lại đang khá tích cực. Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, TV1 ghi nhận lợi nhuận gần 150,2 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 87,5 tỷ đồng năm trước. Đây là mức lợi nhuận lớn so với vốn chủ sở hữu chỉ hơn 511 tỷ đồng. TV2 cũng phục hồi mạnh: doanh thu thuần năm 2025 đạt 1.335 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 96 tỷ đồng, tăng 48% so với năm trước. Quý I/2026, dù doanh thu mảng xây lắp giảm 21%, lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 92%, đạt 53 tỷ đồng.
PC1 duy trì vị thế đầu ngành với bức tranh tài chính tích cực. Năm 2025, doanh thu hợp nhất hơn 13.000 tỷ đồng, tăng gần 30%; lợi nhuận sau thuế tăng hơn 90%, lên khoảng 1.356 tỷ đồng. PC1 là một trong những doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực xây lắp và truyền tải điện, với hơn 60 năm hoạt động, tham gia nhiều dự án điện quy mô lớn tới cấp điện áp 500kV. Ngoài xây lắp điện, doanh nghiệp còn mở rộng sang năng lượng tái tạo, thủy điện, khai khoáng và bất động sản. Hiện PC1 vận hành 7 nhà máy thủy điện, đang triển khai thêm 2 dự án mới cùng cụm điện gió Quảng Trị công suất 144 MW.
Trước khi bị khởi tố, ông Trịnh Văn Tuấn từng nằm trong nhóm người giàu nhất sàn chứng khoán. Tính đến cuối năm 2025, ông sở hữu hơn 87,9 triệu cổ phiếu PC1, tương đương gần 21,4% vốn điều lệ.
Giới phân tích cho rằng, về dài hạn, triển vọng ngành xây lắp điện vẫn lạc quan nhờ nhu cầu đầu tư hạ tầng điện, lưới truyền tải và năng lượng tái tạo rất lớn trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, những biến động pháp lý gần đây khiến các chủ tịch bị khởi tố là khó khăn nội tại chưa sớm vượt qua. Hậu quả có thể khiến dòng tiền đầu tư vào nhóm cổ phiếu này thận trọng hơn, ít nhất trong ngắn hạn.
