Bản án phúc thẩm Đồng Nai về vụ bắt giữ người trái pháp luật, ép viết giấy vay nợ trở thành án lệ mới
Bản án hình sự phúc thẩm số 282/2021/HS-PT ngày 6/12/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai về vụ án "Cướp tài sản; Bắt giữ người trái pháp luật" đối với bị cáo Bùi Thị T. và đồng phạm vừa được Hội đồng thẩm phán chọn là một trong mười án lệ mới. Quyết định này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật trong các tranh chấp dân sự.
Diễn biến vụ án từ mâu thuẫn làm ăn đến hành vi phạm tội
Vụ án bắt nguồn từ mối quan hệ làm ăn chung trong lĩnh vực mua bán đất đai giữa bà Bùi Thị T., Lê Thị Tuyết H., Mai Thị H. và ông Nguyễn Hồng T. Trong quá trình hợp tác, các bên phát sinh mâu thuẫn và nợ nần tiền bạc. Ngày 24/10/2019, bà Bùi Thị T. đã tìm gặp Nguyễn Văn K. để nhờ đòi tiền nợ giúp và nhận được sự đồng ý.
Do bị ông Nguyễn Hồng T. chặn số điện thoại, bà Bùi Thị T. đã bàn với K. thực hiện một kế hoạch phức tạp. Họ vờ gọi điện, nhờ làm giấy tờ đất để ông T. tin tưởng và đồng ý hẹn gặp tại quán nước "Na Na" trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Sau khi hẹn thành công, Nguyễn Văn K. rủ thêm Phạm Văn L. đi cùng, trong khi bà Bùi Thị T. thuê xe ô tô của vợ chồng Mai Thị H. để đến điểm hẹn.
Hành vi bắt giữ trái pháp luật và ép viết giấy vay nợ
Khi đến quán nước, Nguyễn Văn K. và Phạm Văn L. xuống xe đi vào trước, còn bà Bùi Thị T. cùng nhóm người đi cùng ngồi chờ trên ô tô. Thấy ông Nguyễn Hồng T. bước vào quán gặp K., bà Bùi Thị T. và đồng phạm lập tức xuống xe, tiến vào với tờ giấy mượn nợ mà ông T. đã viết trước đó với nội dung "vay của Lê Thị Tuyết H. số tiền 211 triệu đồng".
Nhóm này yêu cầu ông Nguyễn Hồng T. trả cho bà Bùi Thị T. số tiền 60 triệu đồng, lý do bà đã ứng ra trả cho khách mua đất trong số tiền 211 triệu đồng mà ông T. thiếu Lê Thị Tuyết H. Tuy nhiên, ông T. đã xé rách giấy vay nợ, dẫn đến mâu thuẫn leo thang. Nguyễn Văn K. đánh ông T. rồi cùng cả nhóm khống chế, đưa bị hại lên ô tô biển số 60A - 242.93.
Xe di chuyển đến một lô cao su, nơi nhóm bà Bùi Thị T. và Nguyễn Văn K. ép ông Nguyễn Hồng T. viết giấy nợ mới với nội dung: "Nguyễn Hồng T. mượn Bùi Thị T. số tiền 60 triệu đồng, trong đó thế chấp xe máy biển số 60F2 - 858.45 với giá 30 triệu đồng". Sau khi viết xong, ông T. bị ép ký tên và điểm chỉ. Trước khi rời đi, nhóm bà Bùi Thị T. còn lục túi quần của bị hại, lấy đi 1,4 triệu đồng.
Quá trình tố tụng và bản án phúc thẩm
Ông Nguyễn Hồng T. sau đó đã đến cơ quan công an phường Bình Đa, tỉnh Đồng Nai trình báo sự việc. Trong quá trình điều tra, cơ quan tiến hành tố tụng đã thu giữ một giấy cam đoan vay nợ xe máy biển số 60F2 - 858.45 cùng xe ô tô biển số 60A - 242.93 kèm theo đăng ký xe. Chiếc ô tô này sau đó bị tịch thu và sung vào ngân sách nhà nước.
Đầu năm 2021, Tòa án nhân dân huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai xét xử sơ thẩm, tuyên phạt bà Bùi Thị T. mức án 6 năm tù về tội "Cướp tài sản" và 8 tháng tù về tội "Bắt người trái pháp luật". Tổng hợp hình phạt, bị cáo phải chấp hành 6 năm 8 tháng tù. Cùng hai tội danh này, bị cáo Nguyễn Văn K. lĩnh tổng cộng 6 năm 2 tháng tù, còn Phạm Văn L. nhận mức án 5 năm 8 tháng tù.
Về biện pháp tư pháp, Tòa án cấp sơ thẩm quyết định trả lại cho bị hại ông Nguyễn Hồng T. chiếc xe máy 60F2 - 858.45 và số tiền 1,4 triệu đồng bị chiếm đoạt. Đồng thời, tịch thu và sung vào ngân sách nhà nước chiếc xe ô tô 60A - 242.93 hiệu KIA màu trắng.
Kháng cáo và phán quyết phúc thẩm cuối cùng
Sau phiên sơ thẩm, các bị cáo đã có đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, riêng bà Mai Thị H. kháng cáo đề nghị trả lại chiếc ô tô 60A - 242.93. Cuối năm đó, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai tiến hành xét xử phúc thẩm và đưa ra phán quyết cuối cùng.
Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận một phần kháng cáo, giảm án cho bà Bùi Thị T., nhưng không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo khác. Đối với yêu cầu trả lại xe ô tô, Tòa án nhận định rằng chiếc xe đã được các bị cáo sử dụng làm phương tiện phạm tội. Mặc dù chủ sở hữu ban đầu là chị Phạm Thị Anh Đ., sau đó bán cho ông Lê Thanh N. và ông N. lại bán cho bà Mai Thị H., nhưng các bên không thực hiện thủ tục sang tên theo quy định pháp luật. Do đó, việc tịch thu xe là hoàn toàn đúng đắn.
Bản án phúc thẩm này không chỉ khép lại một vụ án nghiêm trọng mà còn trở thành án lệ quan trọng, góp phần hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong các vụ việc tương tự trên toàn quốc.
