Ngày 23/7, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố Tạ Thị Vân (39 tuổi, trú Hà Nội) cùng 9 người về tội Lừa dối khách hàng theo khoản 2 Điều 198 Bộ luật Hình sự. Vụ việc liên quan đến Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An, nơi các đối tượng bị cáo buộc không chỉ 'vẽ bệnh' để trục lợi mà còn sử dụng các thủ thuật giả tạo dấu hiệu bệnh lý, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Thủ đoạn tinh vi gây nguy hiểm
Theo điều tra, từ tháng 9/2024, nhóm này thành lập Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An, thuê bằng bác sĩ và sử dụng người không có chuyên môn để khám, tư vấn. Dưới danh nghĩa khám nam khoa, sản phụ khoa, các đối tượng dọa bệnh nhân có nguy cơ vô sinh, ung thư, ép họ điều trị với chi phí cao. Cơ quan điều tra xác định nhóm này còn bơm sữa đậu nành vào niệu đạo, bôi thuốc mỡ acyclovir lên cổ tử cung, dùng dụng cụ tác động gây đau để tạo cảm giác bệnh nặng, buộc bệnh nhân chấp nhận điều trị ngay với chi phí lớn.
Bác sĩ cảnh báo 'bạo hành y khoa'
Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nhận định đây không đơn thuần là lừa đảo mà còn là một dạng 'bạo hành y khoa' (medical abuse), vi phạm nguyên tắc 'Primum non nocere' - trước tiên là không làm hại. 'Việc bơm sữa đậu nành vào niệu đạo có thể gây tổn thương cơ học lớp niêm mạc mỏng manh của đường tiểu. Áp lực hút bằng bơm tiêm dễ tạo vi rách niêm mạc, trong khi sữa đậu nành chứa nhiều protein, lipid và carbohydrate trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển', bác sĩ Hoàng nói. Hậu quả trước mắt có thể là viêm niệu đạo cấp, tiểu buốt, tiểu máu hoặc bí tiểu. Về lâu dài, quá trình lành sẹo có nguy cơ dẫn đến hẹp niệu đạo, khiến người bệnh tiểu khó, ứ nước thận, phải nong niệu đạo nhiều lần hoặc cần phẫu thuật tái tạo.
Đối với thủ đoạn bôi thuốc mỡ acyclovir lên cổ tử cung, bác sĩ Hoàng cho biết acyclovir là thuốc kháng virus, không có chỉ định sử dụng trên người khỏe mạnh. Việc bôi thuốc không đúng chỉ định có thể gây kích ứng niêm mạc, mất cân bằng hệ vi sinh vật bảo vệ âm đạo - cổ tử cung, tạo điều kiện cho viêm nhiễm do hóa chất và làm tăng nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục. Trong khi đó, việc dùng dụng cụ kim loại tác động vào buồng tử cung có thể gây tổn thương lớp nội mạc tử cung. Nếu tổn thương sâu, quá trình lành sẹo có thể dẫn đến dính buồng tử cung (hội chứng Asherman) - nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt, vô sinh, sảy thai tái diễn và làm tăng nguy cơ biến chứng sản khoa.
Nguy cơ nhiễm trùng và di chứng lâu dài
Bác sĩ Hoàng cảnh báo các cơ sở 'vẽ bệnh' thường không tuân thủ quy trình vô khuẩn. Khi niêm mạc bị tổn thương bởi các thủ thuật xâm lấn không đảm bảo vô trùng, vi khuẩn, nấm hoặc tác nhân gây bệnh có thể xâm nhập trực tiếp vào cơ thể. Ở nữ giới, điều này làm tăng nguy cơ bệnh viêm vùng chậu (PID) - nhiễm trùng cơ quan sinh sản có thể gây đau bụng, sốt, xuất huyết, để lại sẹo ở vòi trứng, tăng nguy cơ thai ngoài tử cung và vô sinh. Ở nam giới, nhiễm trùng từ niệu đạo có thể lan lên tuyến tiền liệt, mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn. Trong trường hợp nặng, vi khuẩn xâm nhập máu có thể gây nhiễm trùng huyết (sepsis) và sốc nhiễm khuẩn - tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng. Ngay cả khi vượt qua giai đoạn cấp, người bệnh vẫn có nguy cơ đối mặt với viêm mạn tính kéo dài, ảnh hưởng lâu dài chức năng sinh sản.
Di chứng tâm lý nặng nề
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, hậu quả không chỉ dừng ở tổn thương thể chất. Khi bị thông báo mắc bệnh nghiêm trọng như vô sinh, ung thư hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục trong lúc nằm trên bàn khám và bị yêu cầu chi trả số tiền lớn, nhiều người rơi vào trạng thái sang chấn tâm lý nghiêm trọng. 'Một số nạn nhân có thể phát triển rối loạn lo âu bệnh tật, luôn tin rằng mình mắc bệnh dù đã được nhiều cơ sở y tế uy tín xác nhận khỏe mạnh. Họ liên tục đi khám, làm xét nghiệm, dành nhiều thời gian tìm kiếm thông tin bệnh tật trên Internet, khiến nỗi lo ngày càng trầm trọng', ông nhấn mạnh. Một số trường hợp khác có thể xuất hiện biểu hiện rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) như ác mộng, hồi tưởng về trải nghiệm bị lừa, mất ngủ kéo dài, trầm cảm, thu mình khỏi xã hội và giảm chất lượng cuộc sống.
Đáng lo ngại hơn, cú sốc bị lừa bởi những người khoác áo blouse có thể khiến bệnh nhân mất niềm tin vào toàn bộ hệ thống y tế. Nhiều nạn nhân hình thành tâm lý nghi ngờ mọi chỉ định của bác sĩ, từ chối xét nghiệm hoặc điều trị, thậm chí né tránh đến bệnh viện khi thực sự xuất hiện dấu hiệu bệnh nguy hiểm. Điều này có thể khiến họ bỏ lỡ 'thời gian vàng' trong điều trị các bệnh như nhồi máu cơ tim, nhiễm trùng nặng hay ung thư, làm giảm cơ hội cứu sống.
Cách nhận diện và phòng tránh
Để tránh trở thành nạn nhân của các cơ sở 'vẽ bệnh', bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng khuyến cáo người dân cần cảnh giác với các chương trình quảng cáo khám bệnh giá quá rẻ trên mạng xã hội. Người dân cũng nên lưu ý các 'cờ đỏ' như bác sĩ không đeo thẻ tên, thông tin hành nghề không rõ ràng, kết quả chẩn đoán chỉ dựa vào hình ảnh tại chỗ mà không có xét nghiệm hoặc hồ sơ y tế đầy đủ, đồng thời liên tục hù dọa về ung thư, vô sinh và yêu cầu điều trị ngay. Trong mọi trường hợp, người bệnh có quyền từ chối hoặc yêu cầu dừng bất kỳ thủ thuật xâm lấn nào nếu chưa được giải thích đầy đủ và chưa đồng ý thực hiện. Nếu nghi ngờ bị ép buộc hoặc lừa đảo, người dân cần lưu giữ hóa đơn, phiếu khám, đơn thuốc và các tài liệu liên quan, đồng thời phản ánh tới Sở Y tế hoặc cơ quan công an để được xử lý theo quy định của pháp luật.
