Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Cà Mau về việc bãi bỏ bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) bắt buộc đối với xe gắn máy. Theo đó, Bộ khẳng định loại bảo hiểm này là cần thiết và đã được hoàn thiện về cơ chế, chính sách.
Nội dung kiến nghị và phản hồi của Bộ Tài chính
Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đã chuyển kiến nghị của cử tri tỉnh Cà Mau đến Bộ Tài chính, trong đó đề nghị xem xét bãi bỏ bảo hiểm TNDS bắt buộc đối với xe máy. Cử tri cho rằng loại hình bảo hiểm này chưa mang lại hiệu quả thiết thực: khi xảy ra tai nạn, người dân khó được chi trả, thủ tục thanh toán còn rườm rà, gây khó khăn cho người tham gia.
Trả lời kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới là bảo hiểm bắt buộc, đối tượng là trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với người thứ ba và hành khách theo quy định pháp luật. Loại hình này đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 theo Nghị định số 30-HĐBT, với mức phí ban đầu chỉ từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng, nhưng mức chi trả có thể lên tới 50 triệu đồng (về tài sản) và 150 triệu đồng (về sức khỏe, tính mạng).
Cơ sở pháp lý và thực trạng triển khai
Hiện nay, bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới (gồm xe máy) được quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 01/01/2025), Nghị định 67/2023/NĐ-CP và Nghị định 174/2024/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 78/2026/NĐ-CP). Theo Bộ Tài chính, cơ chế chính sách đã được hoàn thiện, bổ sung nhiều quy định mới nhằm gia tăng quyền lợi cho chủ xe, như đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tỷ lệ xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc còn thấp. Theo thống kê, năm 2025 chỉ có khoảng 17% số xe máy lưu hành tham gia bảo hiểm TNDS, trong khi tổng số xe máy tại Việt Nam đạt khoảng 72 triệu chiếc và tỷ lệ tai nạn từ xe mô tô, xe gắn máy lên đến 63,48%. Nhiều chủ xe máy chưa hiểu rõ tầm quan trọng của sản phẩm bảo hiểm này, chỉ mua với mục đích đối phó với cơ quan chức năng.
Các giải pháp nâng cao hiệu quả
Bộ Tài chính cho biết từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã thiết lập hotline 24/7 chung cho toàn thị trường bảo hiểm (1900.633.880), song song với hotline riêng của các doanh nghiệp bảo hiểm, nhằm kịp thời hướng dẫn, giải đáp cho người dân và doanh nghiệp. Bộ cũng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm về bảo hiểm bắt buộc TNDS.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, doanh nghiệp bảo hiểm và các cơ quan liên quan thành lập Tổ nghiên cứu bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới. Tổ này có nhiệm vụ rà soát việc thực hiện Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đánh giá kết quả triển khai riêng đối với xe mô tô, xe gắn máy, tổng hợp khó khăn, vướng mắc từ doanh nghiệp và người mua bảo hiểm để đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định phù hợp. Các nội dung dự kiến bao gồm: tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ bồi thường; rà soát mức trách nhiệm bồi thường về người; hoàn thiện quy định cung cấp sản phẩm bảo hiểm nhằm cắt giảm chi phí vận hành, đảm bảo cân bằng quyền lợi hợp pháp của các bên.
Bộ Tài chính khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc và thông tin kết quả thực hiện tới Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau và Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội.
