Từ ngày 1/1/2025, các công trình xây dựng sẽ không còn phải thực hiện thủ tục nghiệm thu phòng cháy chữa cháy (PCCC) do cơ quan chức năng thực hiện. Thay vào đó, chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm nghiệm thu và đảm bảo công trình đáp ứng các tiêu chuẩn PCCC theo quy định. Đây là một trong những thay đổi lớn nhất trong lĩnh vực PCCC tại Việt Nam trong nhiều năm qua.
Quy định mới về nghiệm thu PCCC
Theo Nghị định 50/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Nghị định 83/2017/NĐ-CP, việc nghiệm thu PCCC sẽ được chuyển giao hoàn toàn cho chủ đầu tư. Cụ thể, chủ đầu tư phải tổ chức nghiệm thu, lập biên bản và lưu trữ hồ sơ nghiệm thu PCCC. Cơ quan cảnh sát PCCC chỉ thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất.
Thượng tá Nguyễn Văn Hùng, Phó trưởng phòng Hướng dẫn và Kiểm tra an toàn PCCC (Cục Cảnh sát PCCC và CNCH), cho biết: "Quy định mới nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, giảm phiền hà cho doanh nghiệp, nhưng đồng thời tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc đảm bảo an toàn PCCC."
Tác động đến doanh nghiệp và chủ đầu tư
Việc bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC giúp rút ngắn thời gian đưa công trình vào sử dụng. Trước đây, thủ tục này có thể kéo dài hàng tháng, gây chậm tiến độ dự án. Theo thống kê của Bộ Xây dựng, có tới 30% các dự án bị chậm tiến độ do vướng mắc thủ tục nghiệm thu PCCC.
Tuy nhiên, chủ đầu tư phải đối mặt với trách nhiệm lớn hơn. Nếu công trình không đảm bảo an toàn PCCC, chủ đầu tư sẽ bị xử phạt nặng, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Ông Lê Quang Huy, chủ đầu tư một dự án chung cư tại Hà Nội, chia sẻ: "Đây là thay đổi tích cực, nhưng chúng tôi phải thuê các đơn vị tư vấn có uy tín để đảm bảo chất lượng công trình."
Vai trò của cơ quan chức năng
Mặc dù không còn thực hiện nghiệm thu, cơ quan cảnh sát PCCC vẫn giữ vai trò kiểm tra, giám sát. Họ sẽ tiến hành kiểm tra đột xuất các công trình đã đưa vào sử dụng. Nếu phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng có thể yêu cầu khắc phục hoặc đình chỉ hoạt động.
Đại tá Trần Minh Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ tăng cường kiểm tra hậu nghiệm thu, đảm bảo các công trình tuân thủ quy định. Chủ đầu tư phải hiểu rằng trách nhiệm của họ là rất lớn."
Lộ trình áp dụng và khuyến nghị
Quy định mới có hiệu lực từ 1/1/2025, áp dụng cho tất cả các công trình xây dựng mới. Các công trình đã hoàn thành trước thời điểm này vẫn tuân theo quy định cũ. Chuyên gia khuyến nghị chủ đầu tư cần chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực và hợp tác với các đơn vị tư vấn PCCC chuyên nghiệp.
Ông Phạm Văn Tuấn, chuyên gia PCCC, cho biết: "Chủ đầu tư nên đầu tư vào hệ thống PCCC hiện đại và đào tạo nhân viên. Việc tự nghiệm thu không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm nặng nề."
