Chiều 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo, cho biết việc xây dựng luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, khắc phục hạn chế của Luật năm 2017, bảo đảm đồng bộ hệ thống pháp luật. Quyền được Nhà nước bồi thường khi có thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra là quyền Hiến định.
Nội dung chính của dự thảo luật
Dự thảo Luật gồm 2 Điều: Điều 1 sửa đổi, bổ sung 33/78 điều, bãi bỏ 2/78 điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017; Điều 2 quy định điều khoản thi hành. Một trong những điểm mới là bổ sung quyền được bồi thường cho người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của họ.
Theo dự thảo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là cá nhân thực hiện phản ánh, tố cáo, tố giác hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ, quản lý tài chính, tài sản công. Người thân bao gồm vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.
Nhà nước có trách nhiệm bồi thường khi không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời, không đúng biện pháp bảo vệ người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân theo quy định của Luật Tố cáo và pháp luật liên quan.
Những sửa đổi khác
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về thiệt hại tính bằng tiền đồng Việt Nam để bảo đảm rõ ràng, thống nhất cách hiểu. Trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường được cắt giảm giấy tờ, tài liệu, ứng dụng chuyển đổi số, rút ngắn thời gian giải quyết. Quy định rõ việc ra quyết định giải quyết bồi thường trong mọi trường hợp (kể cả thương lượng thành hay không thành). Tăng thời hạn người yêu cầu bồi thường có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết.
Ý kiến thẩm tra
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban và một số cơ quan của Quốc hội cơ bản tán thành bổ sung nội dung này để thể chế Quy định 231 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, một số ý kiến băn khoăn vì một số luật đã đề cập đến từ "tiêu cực" nhưng chưa làm rõ nội hàm; biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực chưa được quy định cụ thể. Cơ quan thẩm tra đề nghị sửa đổi các luật liên quan để bảo đảm cơ sở thực hiện bồi thường.
Về phạm vi trách nhiệm bồi thường trong quản lý hành chính, ông Phan Chí Hiếu cho biết Khoản 9 Điều 17 được sửa đổi: "Thực hiện hành vi trái pháp luật trong hoạt động quản lý thuế và các khoản thu khác theo Luật Quản lý thuế". Nhiều ý kiến đề nghị giữ quy định hiện hành; Bộ Tài chính cũng đề nghị giữ. Việc mở rộng phạm vi từ 4 hành vi lên hơn 10 hành vi cần đánh giá tác động đến ngân sách. Một số ý kiến tán thành với dự thảo để thống nhất với điểm g khoản 1 Điều 38 Luật Quản lý thuế.
