Dự thảo sửa đổi, bổ sung các luật liên quan đến phòng, chống rửa tiền đã bổ sung quy định về “dịch vụ tài sản mã hóa” và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực này, nhằm tạo công cụ giám sát, phòng ngừa rửa tiền xuyên biên giới. Việc sửa đổi nhằm thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, khắc phục thiếu hụt tại Luật Phòng, chống rửa tiền.
Bổ sung quy định về tài sản mã hóa và ngân hàng quản lý tài sản bảo đảm
Một nội dung đáng chú ý là bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” và các dấu hiệu đáng ngờ, giúp cơ quan quản lý có công cụ giám sát hoạt động tiềm ẩn rủi ro cao về rửa tiền xuyên biên giới. Liên quan thị trường vốn, dự thảo cho phép ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Theo Ngân hàng Nhà nước, việc sửa đổi tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động “nhận và quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ”.
Dự thảo cũng bổ sung nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, luật hóa toàn bộ Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối nhằm bảo đảm phù hợp Hiến pháp, tăng hiệu lực pháp lý, tạo nền tảng thống nhất với các luật liên quan như Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Dầu khí.
Kiến nghị lượng hóa dấu hiệu giao dịch đáng ngờ và mở rộng phạm vi tài sản bảo đảm
Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng cần cụ thể hóa các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Nhiều tiêu chí hiện được quy định theo hướng định tính như giao dịch có giá trị lớn, diễn ra trong thời gian ngắn, có điều kiện giá bất thường hay liên quan chủ thể có hệ thống kiểm soát phòng, chống rửa tiền yếu kém. Nếu không được lượng hóa rõ ràng, các quy định này có thể gây khó khăn trong áp dụng và giám sát thực tế.
Góp ý về Luật Các tổ chức tín dụng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng đối với các loại tài sản bảo đảm khác, không chỉ giới hạn trái phiếu doanh nghiệp. Đồng thời, kiến nghị hoàn thiện quy định về giới hạn sở hữu cổ phần tại tổ chức tín dụng và cho phép tổ chức tín dụng đủ điều kiện tham gia phân phối chứng chỉ quỹ nhằm phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch.
Hoàn thiện cơ chế tài chính đặc thù và hậu kiểm
Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại diện Bộ Tài chính đề nghị hoàn thiện quy định về cơ chế tài chính đặc thù của Ngân hàng Nhà nước, bảo đảm phù hợp Luật Ngân sách nhà nước, xem xét luật hóa một số nội dung hiện quy định tại văn bản dưới luật. Cần đánh giá đầy đủ việc thực hiện chính sách tiền tệ, cơ chế sử dụng quỹ tài chính, kiểm tra, giám sát hoạt động in, đúc và tiêu hủy tiền để hoàn thiện quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý và tính hợp hiến của các chính sách, đặc biệt quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối. Đối với cơ chế áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức thông thường cho một số đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng, cần làm rõ phạm vi, điều kiện, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm. Việc áp dụng cơ chế đặc thù phải gắn với phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm lợi ích quốc gia và không làm gia tăng rủi ro cho hệ thống tài chính-tiền tệ.
Thứ trưởng cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước rà soát tổng thể các quy định theo hướng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tăng cường chuyển đổi số và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cần đặc biệt quan tâm hoàn thiện cơ chế hậu kiểm nhằm bảo đảm hiệu lực quản lý Nhà nước trong bối cảnh nhiều quy định đặc thù và thủ tục hành chính được đơn giản hóa hoặc bãi bỏ.
