Bộ Nội vụ vừa được Chính phủ giao nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sáp nhập một số xã, phường sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023-2025. Đây là bước tiếp theo trong lộ trình tinh gọn bộ máy hành chính, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chủ trương sáp nhập thêm xã phường
Theo Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023-2025, các địa phương đã tiến hành rà soát, sáp nhập nhiều xã, phường để đạt tiêu chuẩn về diện tích, dân số. Tuy nhiên, sau khi thực hiện, vẫn còn một số đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt chuẩn hoặc có quy mô nhỏ, cần tiếp tục sáp nhập.
Bộ Nội vụ cho biết, việc nghiên cứu sáp nhập thêm sẽ dựa trên nguyên tắc bảo đảm sự ổn định, phát triển kinh tế - xã hội, không làm xáo trộn lớn đến đời sống người dân. Các tiêu chí như diện tích tự nhiên, quy mô dân số, đặc điểm địa lý, văn hóa, lịch sử sẽ được xem xét kỹ lưỡng.
Kết quả sắp xếp giai đoạn 2023-2025
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, tính đến hết năm 2024, cả nước đã giảm được 8 đơn vị hành chính cấp huyện và 563 đơn vị hành chính cấp xã so với trước khi sắp xếp. Cụ thể, số lượng huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giảm từ 713 xuống 705; số xã, phường, thị trấn giảm từ 10.595 xuống 10.032.
Việc sắp xếp đã giúp tinh gọn bộ máy, giảm biên chế, tiết kiệm ngân sách, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Tuy nhiên, một số địa phương vẫn còn tình trạng xã, phường có quy mô dân số dưới 5.000 người hoặc diện tích dưới 10 km², chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định.
Đề xuất tiếp tục sáp nhập trong giai đoạn mới
Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu, đề xuất phương án sáp nhập đối với các xã, phường chưa đạt chuẩn hoặc có quy mô nhỏ, nằm rải rác ở nhiều tỉnh, thành. Dự kiến, giai đoạn 2026-2030 sẽ tiếp tục giảm thêm khoảng 300-400 đơn vị hành chính cấp xã.
Ông Nguyễn Duy Thăng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho biết: “Việc sáp nhập phải bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân, không gây xáo trộn lớn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương để xây dựng phương án phù hợp.”
Hiện nay, Bộ Nội vụ đang tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành, địa phương để hoàn thiện đề án trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong năm 2025.
Ảnh hưởng đến người dân và chính quyền địa phương
Việc sáp nhập xã, phường sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc quản lý hành chính, cung cấp dịch vụ công cho người dân. Các thủ tục hành chính như đăng ký hộ khẩu, cấp giấy tờ tùy thân, đất đai sẽ được điều chỉnh theo đơn vị hành chính mới. Người dân cần cập nhật thông tin về địa chỉ, nơi cư trú để tránh gián đoạn.
Bên cạnh đó, việc sáp nhập cũng giúp giảm số lượng cán bộ, công chức cấp xã, tiết kiệm ngân sách nhà nước. Theo tính toán, mỗi năm nhà nước tiết kiệm được khoảng 1.000 tỷ đồng từ việc giảm biên chế và chi phí hoạt động của các đơn vị hành chính sau sáp nhập.
Bộ Nội vụ khẳng định, quá trình sáp nhập sẽ được thực hiện công khai, minh bạch, lấy ý kiến của người dân và HĐND các cấp trước khi quyết định.
