Ngày 18.7, bà Nguyễn Thị Lệ (79 tuổi, ngụ ấp 3, xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh) chính thức được công nhận là vợ của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, theo quyết định của Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh. Quyết định này dựa trên hồ sơ liệt sĩ Huỳnh Văn Quyên (ghi theo Quyết định số 04 ngày 2.1.1978 của Thủ tướng Chính phủ) và đề nghị của UBND xã Vàm Cỏ.
Chế độ trợ cấp và ý nghĩa danh phận
Theo quyết định, bà Lệ được cấp giấy chứng nhận thân nhân liệt sĩ và hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngày 1.8.2026, gồm mức trợ cấp tuất hằng tháng 2.789.000 đồng và trợ cấp tuất nuôi dưỡng hằng tháng 2.231.000 đồng, tổng cộng 5.020.000 đồng/tháng. Bà còn được truy lĩnh trợ cấp tháng 7.2026 kể từ tháng Sở Nội vụ ban hành quyết định.
Đối với bà Lệ, số tiền trợ cấp là sự đảm bảo an sinh lớn, nhưng quan trọng hơn là tấm giấy chứng nhận chính thức, sự thừa nhận danh phận thiêng liêng mà bà đã dành cả cuộc đời gìn giữ.
Câu chuyện tình yêu thời chiến
Mối tình của bà và liệt sĩ Huỳnh Văn Quên bắt đầu từ trước Tết Mậu Thân 1968. Họ là đôi thanh niên cùng quê Tân Trụ (tỉnh Long An cũ, nay thuộc Tây Ninh), đã trao lời hứa hôn, hẹn ước nếu ông còn sống trở về sẽ nên duyên vợ chồng. Không lâu sau, tin dữ bay về: người lính trẻ hy sinh, để lại người vợ chưa cưới cùng lời thề dở dang.
Mẹ ruột của liệt sĩ đã cầm đôi bông tai – sính lễ chưa kịp trao – để công nhận bà Lệ là con dâu cả trong gia đình 11 anh em của ông Quên. Từ đó, dù không có đám cưới, bà Lệ tự xem mình là người phụ nữ đã có chồng, ở vậy thờ phụng chồng chưa cưới, lo giỗ chạp, hiếu hỉ và chăm sóc cha mẹ chồng như một người dâu thực thụ.
Hành trình công nhận và dấu mốc mới
Ông Lê Văn Xem (66 tuổi, em họ liệt sĩ) kể lại, gia đình và chính quyền địa phương đã trăn trở nhiều năm để đưa bà Lệ vào danh sách thân nhân liệt sĩ. Trước đây, việc thiếu giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân pháp lý khiến thủ tục gặp khó khăn.
Bước ngoặt đến ngày 6.7, khi một bộ hài cốt kèm di vật khắc tên Huỳnh Văn Quên được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM). Điều này thôi thúc cơ quan chức năng tỉnh Tây Ninh tháo gỡ vướng mắc thủ tục cho người ở lại. Bằng sự linh hoạt và vận dụng tối đa quy định pháp luật về người có công, Sở Nội vụ đã ban hành quyết định bổ sung thân nhân liệt sĩ.
Ông Huỳnh Văn Nhỏ (em trai liệt sĩ) xúc động: "Cả gia đình tôi từ xưa đến nay luôn xem chị hai Lệ là chị dâu trưởng. Nay chị được Nhà nước công nhận, anh linh anh hai tôi nơi chín suối chắc cũng mỉm cười."
Hiện gia đình ông Quên đang chờ kết quả giám định ADN giữa họ với bộ hài cốt vừa tìm thấy. Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lệ là minh chứng cho tình yêu chung thủy vượt thời gian và đạo lý uống nước nhớ nguồn.
