Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa phát hành cuốn sách “Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025)” – văn bản hợp nhất đầy đủ các quy định mới nhất, giúp người dân và cơ quan thực thi pháp luật dễ dàng tra cứu. Trong đó, Điều 188 về Tội buôn lậu được đặc biệt quan tâm, nhất là sau vụ việc đường dây buôn lậu hơn 700 viên kim cương từ Ấn Độ vào Việt Nam.
Quy định chi tiết Tội buôn lậu tại Điều 188
Theo Điều 188 Bộ luật Hình sự hiện hành, người nào buôn bán trái phép qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa (hoặc ngược lại) hàng hóa, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý có giá trị từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng – hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về các tội liên quan – sẽ bị phạt tiền từ 50 triệu đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Trường hợp vật phạm pháp là di vật, cổ vật, thì không phụ thuộc giá trị vẫn bị xử lý hình sự.
Các tình tiết tăng nặng khung hình phạt
Khung hình phạt được chia làm nhiều mức dựa trên giá trị hàng hóa và tính chất vi phạm. Cụ thể, nếu phạm tội có tổ chức, tính chất chuyên nghiệp, vật phạm pháp trị giá từ 300 triệu đến dưới 500 triệu đồng, hoặc thu lợi bất chính từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng, người phạm tội bị phạt tiền từ 300 triệu đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 3 đến 7 năm.
Đối với các tình tiết như vật phạm pháp là bảo vật quốc gia, lợi dụng chức vụ, danh nghĩa cơ quan, phạm tội 2 lần trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm, mức phạt cũng thuộc khung này.
Khi vật phạm pháp trị giá từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng hoặc thu lợi bất chính từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 1,5 tỷ đến 5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 7 đến 15 năm.
Mức hình phạt cao nhất là tù từ 12 đến 20 năm nếu vật phạm pháp trị giá từ 1 tỷ đồng trở lên, thu lợi bất chính 1 tỷ đồng trở lên, hoặc lợi dụng chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh.
Hình phạt bổ sung và trách nhiệm pháp nhân thương mại
Ngoài các hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm, hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt tiền dao động từ 300 triệu đồng đến 15 tỷ đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm nếu phạm tội thuộc khung đặc biệt nghiêm trọng (khoản 4). Nếu thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 Bộ luật Hình sự, pháp nhân sẽ bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
Theo các chuyên gia, việc hợp nhất và công bố kịp thời các sửa đổi của Bộ luật Hình sự là cần thiết, giúp nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm, đặc biệt là tội buôn lậu đang diễn biến phức tạp.
