Trước thềm Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 (diễn ra từ ngày 1 đến 7/8/2026), Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức đã có cuộc trao đổi với báo chí về thực trạng và triển vọng quan hệ song phương. Theo nhà ngoại giao, hai nước sở hữu lịch sử hữu nghị đặc biệt được hình thành từ sự đồng cảm trong hành trình giành độc lập dân tộc, trải qua nhiều thập kỷ vun đắp bằng tin cậy chính trị. Hiện tại, quan hệ song phương đang đặt ra những yêu cầu mới: chuyển hóa nền tảng chính trị thành các kết quả hợp tác cụ thể về kinh tế, khoa học – công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Đại sứ Dương Chính Chức nhận định, đây chính là thời điểm hai nước có nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác theo hướng đi vào chiều sâu. Việc đẩy mạnh quan hệ song phương cũng phù hợp với quan điểm chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về đối ngoại phục vụ phát triển, mở rộng không gian phát triển của đất nước và huy động các nguồn lực bên ngoài phục vụ công cuộc xây dựng, phát triển.
Hai nước cùng bước vào giai đoạn phát triển mới
Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng Việt Nam và Angola đều đang đặt trọng tâm vào khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Việt Nam đang quyết tâm thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045, coi khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng chủ yếu. Trong khi đó, Angola triển khai mạnh Chương trình Phát triển quốc gia giai đoạn 2023-2027, ưu tiên đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ, phát triển nông nghiệp, công nghiệp chế biến, hạ tầng, năng lượng và kinh tế số.
Sự tương đồng về định hướng phát triển, theo Đại sứ, tạo cơ sở vững chắc để hai bên mở rộng hợp tác. Bên cạnh đó, vai trò của Angola tại châu Phi ngày càng nổi bật khi nước này không chỉ là nền kinh tế lớn của khu vực miền Nam châu Phi mà còn giữ vai trò quan trọng trong Liên minh châu Phi (AU), Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC), Cộng đồng Kinh tế các Quốc gia Trung Phi (ECCAS) và tham gia Khu vực thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA). Những lợi thế đó mở ra nhiều cơ hội để hai nước thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại – một trong những trụ cột chính của quan hệ song phương hiện nay.
Nông nghiệp là hướng đột phá
Trong các lĩnh vực hợp tác, Đại sứ Dương Chính Chức đặc biệt nhấn mạnh đến nông – lâm nghiệp. Angola sở hữu hàng chục triệu héc-ta đất nông nghiệp có thể khai thác nhưng hằng năm vẫn phải nhập khẩu lượng lớn lương thực, trong đó có gạo. Việt Nam, ngược lại, giàu kinh nghiệm về giống cây trồng, thủy lợi, cơ giới hóa, tổ chức sản xuất và xây dựng chuỗi giá trị nông sản.
Theo Đại sứ, Đại sứ quán Việt Nam tại Angola đã phối hợp với các cơ quan nông nghiệp, lâm nghiệp hai nước để triển khai chương trình phát triển lúa nước tại Angola, đồng thời kết nối các viện nghiên cứu và chuyên gia thông qua khuôn khổ hợp tác Nam – Nam. Ông kỳ vọng dự án này không dừng lại ở một chương trình nông nghiệp đơn thuần mà có thể trở thành biểu tượng mới cho hợp tác Việt Nam – Angola trong giai đoạn phát triển mới.
Khoa học – công nghệ và hạ tầng số là dư địa lớn
Bên cạnh nông nghiệp, Đại sứ Dương Chính Chức chỉ ra rằng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là lĩnh vực còn nhiều dư địa hợp tác. Angola đang đầu tư mạnh vào hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hiện đại hóa quản trị nhà nước và phát triển nguồn nhân lực số. Việt Nam có nhiều bài học thực tiễn về chính phủ số, kinh tế số và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển. Nếu kết nối đúng đối tác và lựa chọn đúng dự án, lĩnh vực này có thể mang lại giá trị gia tăng cao trong nhiều năm tới. Ông cũng gợi ý rằng các doanh nghiệp như FPT, Viettel có thể trở thành những “ngọn hải đăng” của Việt Nam tại Angola.
Các lĩnh vực năng lượng, viễn thông, giáo dục nghề nghiệp, y tế, khai khoáng và logistics cũng được đánh giá giàu triển vọng. Đặc biệt, Hành lang Lobito đang được đầu tư mạnh sẽ nâng cao năng lực kết nối của Angola với khu vực và quốc tế, từ đó mở thêm cơ hội cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam. Theo Đại sứ, điều quan trọng không phải là mở rộng hợp tác trên thật nhiều lĩnh vực, mà là lựa chọn đúng các lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng và lợi ích lâu dài cho cả hai bên.
Vận hành cơ chế hợp tác thực chất hơn
Đại sứ Dương Chính Chức nhấn mạnh, quan hệ chính trị là nền tảng, nhưng hợp tác phát triển mới là thước đo sức sống của quan hệ song phương. Do đó, hai nước cần duy trì thường xuyên các hoạt động trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao. Năm 2026 đang chứng kiến những tín hiệu tích cực khi hai bên tích cực trao đổi đoàn công tác và thúc đẩy nhiều chương trình hợp tác mới. Theo ông, các cơ chế như Ủy ban liên Chính phủ, Tham vấn chính trị hay các nhóm công tác chuyên ngành cần vận hành thực chất hơn, không chỉ dừng ở việc rà soát những nội dung đã làm mà phải xác định dự án ưu tiên, tháo gỡ vướng mắc và theo dõi việc triển khai đến cùng.
“Giá trị của mỗi cơ chế hợp tác không nằm ở số lượng cuộc họp, mà ở số lượng vấn đề được giải quyết sau mỗi cuộc họp”, nhà ngoại giao nhấn mạnh. Trên bình diện đa phương, Angola đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, từng giữ cương vị Chủ tịch Liên minh châu Phi và tham gia tích cực vào các nỗ lực hòa giải, ổn định tại khu vực Trung Phi và miền Nam châu Phi. Điều này mở ra cơ hội để Việt Nam tăng cường trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp chặt chẽ hơn với Angola tại các diễn đàn khu vực, quốc tế, đồng thời phát huy vai trò cầu nối hiệu quả cho quan hệ hợp tác ASEAN – AU.
Hợp tác đa phương, theo Đại sứ, sẽ ngày càng trở thành trụ cột quan trọng của quan hệ song phương. Hai nước hoàn toàn có thể phối hợp về các vấn đề cùng quan tâm như phát triển bền vững, an ninh lương thực, ứng phó biến đổi khí hậu, cải cách quản trị toàn cầu và nâng cao tiếng nói của các nước đang phát triển. Việc duy trì ủng hộ nhau tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương càng củng cố lòng tin chính trị giữa hai bên.
Từ hỗ trợ phát triển sang cùng phát triển
Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng mô hình hợp tác giữa hai nước cần chuyển mạnh từ “hỗ trợ phát triển” sang “cùng phát triển”. Angola không chỉ mong muốn tiếp nhận kinh nghiệm từ Việt Nam mà còn mong muốn cùng triển khai các dự án về nông nghiệp, chuyển đổi số, giáo dục nghề nghiệp, khoa học – công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Khi hai bên cùng đầu tư nguồn lực, cùng chia sẻ lợi ích và cùng chịu trách nhiệm về kết quả, quan hệ song phương sẽ có nền tảng bền vững hơn rất nhiều.
Khép lại cuộc trao đổi, Đại sứ Dương Chính Chức khẳng định: “Lòng tin chính trị là điều kiện cần, nhưng hợp tác cùng phát triển mới là điều kiện đủ để quan hệ Việt Nam – Angola bước sang một giai đoạn mới. Mỗi dự án thành công, mỗi doanh nghiệp đầu tư hiệu quả, mỗi nhà khoa học cùng nghiên cứu, mỗi sinh viên được đào tạo hay mỗi người nông dân được hưởng lợi từ các chương trình hợp tác đều góp phần làm cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc trở nên sâu sắc và bền chặt hơn”.
Với nền tảng hữu nghị đặc biệt được nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp, cùng quyết tâm lấy phát triển làm trọng tâm của hợp tác, Đại sứ bày tỏ tin tưởng Việt Nam và Angola hoàn toàn có cơ sở để đưa quan hệ song phương lên một tầm cao mới, không chỉ vì lợi ích của hai quốc gia mà còn đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển ở châu Á, châu Phi cũng như trên toàn thế giới.
