Bộ Công an vừa hoàn thành hồ sơ dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung đối tượng bị xử phạt là cá nhân, tổ chức nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam nhưng có hành vi vi phạm ảnh hưởng trong nước. Đồng thời, Bộ đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa nhằm tăng tính răn đe, phù hợp với thực tiễn kinh tế - xã hội.
Mở rộng đối tượng xử phạt vi phạm hành chính
Theo dự thảo, đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính được bổ sung là cá nhân, tổ chức nước ngoài hiện diện hoặc không hiện diện tại Việt Nam vi phạm hành chính trong phạm vi lãnh thổ, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam; trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam, tàu biển mang cờ quốc tịch Việt Nam. Trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác thì áp dụng theo điều ước đó.
Lý giải về đề xuất này, Bộ Công an cho biết, Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành chỉ quy định xử phạt đối với “tổ chức nước ngoài có hành vi vi phạm trên lãnh thổ Việt Nam”, không đề cập đến việc xử phạt tổ chức nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam nhưng thực hiện hành vi vi phạm có ảnh hưởng trong nước. Các nghị định hướng dẫn thi hành cũng không có định nghĩa hay nguyên tắc xử lý riêng cho pháp nhân nước ngoài không đăng ký, không hoạt động thực tế tại Việt Nam. Điều này dẫn đến khó khăn trong thực tiễn, đặc biệt đối với các lĩnh vực như thương mại điện tử, công nghệ, truyền thông xuyên biên giới, khi vi phạm phát sinh từ tổ chức nước ngoài không có địa chỉ, văn phòng đại diện hay chi nhánh tại Việt Nam.
Nâng mức phạt tiền để tăng tính răn đe
Theo Bộ Công an, sau hơn 13 năm thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, mức phạt tiền tối đa quy định tại Điều 24 đã bộc lộ nhiều bất cập. Mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước được giữ nguyên từ năm 2012 đến nay. Trong khi đó, mức lương cơ sở năm 2012 là 1.050.000 đồng/tháng, đến năm 2025 là 2.340.000 đồng/tháng (gấp 2,2 lần); thu nhập bình quân đầu người năm 2012 khoảng 2.000.000 đồng/người/tháng, đến năm 2024 khoảng 7.700.000 đồng/người/tháng (gấp 3,85 lần).
Bộ Công an nhận định, tại nhiều lĩnh vực như môi trường, an toàn thực phẩm, khoáng sản, an ninh mạng, phòng cháy chữa cháy, mức lợi nhuận từ hành vi vi phạm thường cao gấp nhiều lần so với số tiền phạt tối đa hiện hành, dẫn đến chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.
Mức phạt cụ thể trong dự thảo
Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất nâng mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính từ 50.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 100.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng đối với tổ chức. Đối với địa bàn thuộc các thành phố, mức phạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không quá 2 lần mức phạt chung áp dụng đối với cùng hành vi vi phạm trong các lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ; đất đai; xây dựng; bảo vệ môi trường; an ninh, trật tự, an toàn xã hội; an toàn thực phẩm; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Dự thảo cũng giao Chính phủ quy định chi tiết về mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước.
Hiện nay, hồ sơ dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đang được Bộ Công an lấy ý kiến góp ý của nhân dân.
